مديريت گردشگري شهرستان اردكان با تاكيد بر كاربرد آينده¬نگري

علوم و مهندسي محيط زيست گرايش ارزيابي و آمايش سرزمين

7/19/2020 12:00:00 AM

چكيده گردشگري يكي از ابزارهاي مهم توسعه در جهان شناخته شده است. با وجود مزاياي فراواني كه مي¬توان براي صنعت گردشگري قائل شد، اگر برنامه¬ريزي صحيحي در اين زمينه انجام نشود، توسعه گردشگري زيان‌آور و نامطلوب خواهد شد. در نگاه جديد به برنامه¬ريزي، برنامه¬ريز ابتدا به افق آينده مي¬رود و با حضور در آن و ديده¬باني حال وگذشته، مسيرهاي مشخص براي توسعه گردشگري تعيين و تدقيق مي¬كند .با توجه به قابليت¬هاي شهرستان اردكان (قدمت تاريخي، فرهنگ غني، موقيعت استراتژيك مركز بودن و امنيت) مي¬توان با شناخت فضاهاي موثرآينده، بازتعريفي از نقش اين شهرستان در فرايند توسعه ملي و راهبردي آن براي توسعه مطلوب ارائه داد. پژوهش حاضر از لحاظ هدف كاربردي و از نظر ماهيت بر اساس روش‌هاي جديد علم آينده پژوهي، تحليلي و اكتشافي است كه با به كارگيري تركيبي از مدل‌هاي كمي و كيفي انجام گرفته است. در اولين مرحله از اين پژوهش، با بررسي وضعيت موجود شهرستان اردكان و از طريق تكميل پرسشنامه دلفي توسط كارشناسان و مديران اجرايي گردشگري، 45 عامل به عنوان عوامل تاثيرگذار در زمينه گردشگري انتخاب شدند. در مرحله دوم، در محيط نرم¬افزارMICMAC، نظرات كارشناسي در قالب ماتريس 45×45 وارد گرديد و ده عامل به عنوان مسائل كليدي (پيشران¬هاي اصلي) در مديريت گردشگري شهرستان اردكان شناسايي شد. نرخ پرشدگي 18.37% ماتريس MDI در اين پژوهش، نشان¬دهنده صحيح و قابل اتكا بودن نتايج است. پس از شناسايي و معرفي پيشران¬ها، در محيط Mactor مشخص گردد كه پيشران¬هاي تعيين شده با چه دستگاه¬هايي در ارتباط هستند و چه تضاد و يا اشتراك منافعي دارند، بطوريكه كارگزاران غالب را (گرو‌ه¬هاي مردم نهاد) و كارگزاران دو جانبه را (مديريت و برنامه¬ريزي، گردشگري و مردم) و مغلوب را (اداره راه و شهرسازي، شهرداري و محيط¬زيست و جهاد كشاورزي) و همچنين مستقل را دانشگاه شناسايي نمود. در مرحله آينده نگاري، چهار فرضيه باتوجه به پيشران¬هاي كليدي تعريف گرديد و سپس از نتيجه سه مرحله اول به عنوان ورودي خام مرحله بعدي استفاده ¬شد. بدين صورت كه فرضيه¬هاي كلي در قالب سه ماتريس، يك ماتريس با فرض مستقل و دوماتريس با فرض مشروط توسط كارشناسان تكميل گرديد و متعاقب آن شش سناريو از محتمل¬ترين سناريوها در محيط Smic-Prob-Expert استخراج گرديد. به ترتيب سناريوها شامل: 1000 (تنها مردم محور)، 1100 (مردمي- دانشگاهي)، 1101 (مردمي- دانشگاهي- ساير)، 0000 (هيچ¬كدام از فرضيه¬ها رخ ندهد)، 0111 (دانشگاهي- مديريت- ساير)، 1110 (مردمي- دانشگاهي- مديريتي) بودند. جهت گزينش سناريوي مطلوب در اين مرحله از نرم¬افزار MORPHOLاستفاده گرديد. در اين مرحله از بين 40000 سناريويي كه حاصل شد، تعداد 5000 سناريو با در نظرگرفتن تركيب¬هاي استثناء به صورت قطعي شدند و باز از بين 64 سناريو قطعي و ترجيح داده شده، 4 سناريو محتمل انتخاب شدند و درپايان در محيط نرم¬افزار MUTIPOL خط-مشي¬هايي براي هر سناريو مشخص گرديد. بطوريكه ارتباط بين سياست¬ها و اقدامات و همچنين ارتباط بين سياست¬ها و سناريوهاي مورد نظر استخراج گرديد و همچنين نقشه نزديكيِ اقدامات و سياست¬ها و نزديكيِ سياست¬ها و سناريوها هم قابل شناسايي گرديد. بنابراين اگر هنگام تدوين سناريوها و خط مش¬ها تفكر جدي صورت گيرد، جاي بسي اميد است كه دولت در مقابل هر اتفاقي در آينده از قبل آماده است و بتواند بر مسير اتفاقات آينده تاثيرگذار باشد. كلمات كليدي: گردشگري، آينده پژوهي، پيشران¬هاي اصلي گردشگري، محتمل¬ترين سناريوها، خط¬مشي¬هاي توسعه گردشگري.

208732

دانشگاه اردکان

اردكاني طاهره , عرفاني مليحه