اثر عوامل اقليمي و خاكي بر پراكنش گونه گياهي دم گاوي

علوم و مهندسي مرتع گرايش مديريت مرتع

10/7/2019 12:00:00 AM

بيابان‌زايي در حال حاضر يكي از مهم‌ترين معضلات زيست‌محيطي كشور است كه دامنه آن گريبان گير نيمي از كشور پهناور ايران هست. فرسايش بادي و پيشروي تپه‌هاي شني در مناطق بياباني، مراتع، مزارع و تأسيسات شهري پيرامون را تهديد مي‌كند. در اين شرايط كنترل بيولوژيك عرصه‌هاي فعال بياباني و تپه‌هاي شني به‌عنوان بهترين گزينه جهت احياي اين مناطق شناخته‌شده است. . يكي از گونه‌هاي مهم جهت تثبيت ماسه روان در شرايط خشك بيابان گياه دم گاوي (Smirnovia turkestana) است. اين پژوهش به‌منظور بررسي اثر عوامل اقليمي و خاكي بر پراكنش گياه دم گاوي، تعيين مهم‌ترين عوامل و تحليل روابط بين مناطق حضور اين‌گونه و عوامل اقليمي و خاكي در عرصه‌هاي بياباني شمال و شرق استان اصفهان، انجام شد. با توجه به اهداف تحقيق، جمع‌آوري اطلاعات و تهيه نقشه پراكنش اين‌گونه از طريق اطلاعات موجود در بخش منابع طبيعي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان اصفهان و بازديدهاي صحرايي، انجام گرفت. عامل‌هاي اقليمي اعم از دما، رطوبت و بارش از طريق داده‌هاي درازمدت ايستگاه‌هاي هواشناسي موجود در محدوده پراكنش اين‌گونه استخراج و جهت تهيه نقشه‌هاي پهنه‌بندي استفاده‌شده است. همچنين به‌منظور مطالعه خاك در محدوده مناطق حضور گونه پروفيل خاك حفر گرديد و نمونه خاك برداشت شد. بعد از جمع‌آوري داده‌ها براي تجزيه‌وتحليل عوامل تأثيرگذار بر پراكنش اين‌گونه از روش آناليز مؤلفه‌هاي اصلي با استفاده از نرم‌افزار R استفاده شد. از خصوصيات خاكي درصد رس، سيلت، شن، آهك، فسفر، اسيديته، هدايت الكتريكي، سنگريزه، گچ و پتاسيم اندازه‌گيري شد. نتايج نشان داد كه بين عوامل خاكي و اقليمي موردبررسي و مناطق حضور گونه دم گاوي رابطه وجود دارد ولي مهم‌ترين خصوصيات مؤثر بر پراكنش اين‌گونه درصد سنگريزه و پتاسيم مي‌باشد.

208731

دانشگاه اردکان

صادقي نيا مجيد sadeghinia majid , برهاني مسعود borhani massud