عنوان
ارائه چارچوب برنامه ريزي فضايي در مقياس منطقه اي با رويكرد هوشمند سازي، مطالعه موردي منطقه كلانشهري تهران
نويسنده اصلي
فاطمه معصومي
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
تحقيق حاضر باعنوان ارائه چارچوب برنامه¬ريزي فضائي در مقياس منطقه¬اي با رويكرد هوشمندسازي، مطالعه موردي منطقه كلانشهري تهران در مقطع كارشناسي ارشد رشته برنامه¬ريزي¬منطقه¬اي در دانشگاه علم¬وصنعت تدوين شده¬است. پس از بلوغ هوشمندسازي در مقياس شهري، منطقه هوشمند به عنوان رويكردي بر گرفته از شهر هوشمند در مقياس منطقه، يك ضرورت براي برنامه¬ريزي و توسعه منطقه¬اي به حساب مي¬رود. منطقه هوشمند با در بر گرفتن كلانشهرها، شهرها، روستاها و مناطق اطراف قابليت برنامه¬ريزي براي يك (كل مشترك) را دارد. رشد سريع علم فناوري اطلاعات و ارتباطات و ظهور مفاهيمي جديد فناوري، موجب دگرگوني زيرساخت¬هاي شهرها و كلانشهرهاي امروز شده¬است. به همين منظور ضرورت برنامه¬ريزي منطقه¬اي و پيشرفت علم ارتباطات ضرورت ايجاد مناطق هوشمند را بيش از پيش ايجاب مي¬كند. از آنجايي¬كه كه مشكلات جمعيتي، شكاف طبقاتي، آلودگي زيست¬محيطي و ديگر مسائل موجب بوجود آمدن بحران منطقه¬اي در منطقه كلانشهري تهران شده¬است، بنابراين رويكرد منطقه هوشمند به عنوان راهكاري براي حل مسائل منطقه¬اي و حركتي به سمت توسعه منطقه¬اي مي¬باشد. روش اين تحقيق از نظر هدف توصيفي-تجويزي است و رويكرد آن كاربردي مي¬باشد. در ابتدا تعريف مفهوم، ايجاد چارچوب و تبيين شاخص¬هاي عام مناطق هوشمند از گام¬هاي مهم برداشته شده در اين تحقيق است اما گزينش شاخص¬هاي خاص مناطق هوشمند و تاثير آن¬ها بر ميزان هوشمندسازي منطقه كلانشهري تهران و در نهايت ارائه چارچوب برنامه¬ريزي فضائي هوشمند منطقه مورد مطالعاتي هدف غائي اين پژوهش مي¬باشد. بنابراين براي رسيدن به اين هدف ابتدا منطقه كلانشهري تهران به عنوان نمونه موردي پژوهش انتخاب شده و در ادامه از روش¬هاي متعددي از جمله مطالعات كتابخانه¬اي و اسنادي و همينطور تكنيك¬هاي ماتريس گولر و استفاده از نظر متخصصان جهت تبيين شاخص¬هاي خاص مناطق هوشمند استفاده شده و سپس جهت بررسي وضعيت ميزان هوشمندي 16 شهرستان منطقه كلانشهري تهران و تحليل آن¬ها و رسيدن به چارچوب برنامه¬ريزي فضائي هوشمند منطقه كلانشهري تهران از روش¬هاي تحليل محتوا، اي اچ پي، تاپسيس، سوات استفاده¬شده¬است.
لذا با توجه به رويكرد مطرح شده، اين تحقيق در 5 فصل به تفسير اين رويكرد و اهداف آن پرداخته¬خواهدشد. در فصل اول، كليات تحقيق اعم از بيان مسئله و پيشينه تحقيق در مقياس¬هاي مختلف از هوشمندسازي، اهداف، روش تحقيق و ابزارهاي تحقيق مشخص خواهندگرديد. در فصل دوم به طور مفصل به معرفي رويكرد منطقه هوشمند و تعريف واژگان مرتبط با حوزه هوشمند سازي ، مدل-هاي مفهومي مناطق هوشمند و معيارهاي آن پرداخته خواهد شد و با بررسي 20 متون نظري و تجربه¬هاي عملي شاخص¬هاي منطقه هوشمند استخراج ميگردند و درنهايت با استفاده از روش تحليل¬متوا و نرم¬افزار MAXQDA گونه¬هاي فضائي مناطق هوشمند و شاخص¬هاي مربوط به آن استخراج مي¬گردند.در فصل سوم ابتدا به غربالگري شاخص¬هاي عام و استخراج¬ شاخص¬هاي خاص تحقيق توسط روش ماتريس گولر پرداخته شده و روش¬هاي تحليل و گرداوري داده¬ها مورد بررسي قرار خواهد گرفت. در فصل چهارم به تحليل داده¬هاي جمع¬اوري شده در فصول قبلي مي¬پردازيم. ابتدا ميزان هوشمندسازي منطقه در 5گونه¬بندي فضائي در 16 شهرستان با استفاده از روش AHP و TOPSIS بدست مي¬آيد و سپس با توجه به شناخت و تحليل بدست آمده SWOT منطقه كلانشهري تهران ارائه خواهد شد. در نهايت درفصل پنجم به ارائه برنامه¬ريزي راهبردي هوشمند منطقه كلانشهري تهران پرداخته و چشم¬انداز، راهبرد، سياست¬هاي پيشنهادي و نقشه سياست¬گذاري فضائي هوشمند منطقه كلانشهري تهران را ارائه مي¬دهيم و به تمامي سؤالات تحقيق پاسخ داده خواهد شد و راهنمايي براي برنامه¬ريزي هوشمند منطقه كلانشهري تهران، تنظيم مي¬گردد. به عنوان نتايج حاصل از اين تحقيق، در قدم اول معيار و 41 شاخص¬ عام مناطق هوشمند برامده از متون استخراج¬شده و سپس با توجه به داده¬هاي موجود، موضوع پژوهش و برنامه¬ريزي فضائي هوشمند ، شاخص¬هاي خاص تحقيق با توجه به نمونه موردي تحقيق حاصل گرديده¬است. پس از آن ميزان هوشمندي شهرستان¬ها با استفاده از روش تاپسيس، چارچوب برنامه¬¬ريزي فضائي هوشمند منطقه مورد مطالعه به صورت برنامه¬راهبردي ارائه شده و در نهايت سياست¬هاي پيشنهادي هوشمند منطقه كلانشهري تهران به صورت نقشه¬اي ارائه مي¬گردد.
شماره ركورد
208693
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
استاد مشاور
دكتر خليلي
رشته تحصيلي
شهرسازي گرايش برنامه ريزي منطقه اي
استاد راهنما
دكتر دانشپور