تاثير مداخله آموزشي مبتني بر الگوي فرانظريه اي بر مصرف لبنيات دانش آموزان دختر مقطع دهم و يازدهم مدارس دولتي شهر صومعه سرا در سال تحصيلي1400-1399

دانشكده بهداشت

چكيده مقدمه: آموزش تغذيه، جزء كليدي برنامه هاي ارتقاي سلامت بوده و به بهبود رفتارهاي تغذيه اي دانش آموزان منجر مي شود. يكي از الگوهايي كه در تغيير رفتار افراد كاربرد فراوان دارد، الگوي فرانظريه اي است. پژوهش حاضر به منظور تعيين تأثير آموزش مبتني بر الگوي فرانظريه اي بر مصرف لبنيات در دانش آموزان انجام شد. مواد و روش ها: در اين مطالعه كارآزمايي، 145 دانش آموز دختر مقطع دهم و يازدهم از مدارس دولتي شهر صومعه سرا در دو گروه مداخله (52 نفر) و كنترل (93 نفر) بررسي شدند. ابزار گردآوري اطلاعات پرسشنامه اي محقق ساخته، خودايفا، روا و پايا شامل مشخصات جمعيت شناختي و سازه هاي الگوي فرانظريه اي مشتمل بر فرآيندهاي تغيير، موازنه تصميم گيري، خودكارآمدي درك شده و مراحل تغيير رفتار مصرف لبنيات بود. مداخله آموزشي بر اساس سازه هاي الگوي فرانظريه اي انجام گرفت. افراد شركت كننده، قبل و يك ماه بعد از مداخله آموزشي تحت مطالعه قرار گرفتند. داده ها با استفاده از نرم افزار آماري23 – SPSSو آزمون هاي آماري توصيفي (ميانگين، ميانه، انحراف معيار، فراواني و فراواني نسبي) و آمار استنباطي (كاي دو، من – ويتني، تي زوجي، ويلكاكسون و تحليل كوواريانس) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته ها: در ابتداي مطالعه سطح آگاهي دانش آموزان در حد متوسط بود (29/2±66/17) و فقط 15% از دانش آموزان از نظر مصرف لبنيات در مرحله ي عمل و نگهداري بودند. پس از اجراي مداخله آموزشي، 37% از دانش آموزان گروه مداخله در برابر 16% از دانش آموزان گروه كنترل مرحله ي عمل و نگهداري را گزارش كردند كه تفاوت معني داري داشتند .(P<0/001) پس از اجراي مداخله آموزشي ميانگين نمرات فرآيندهاي تغيير رفتاري (P=0/03) ، فرآيندهاي تغيير شناختي (P<0/001) ، موازنه تصميم گيري (P<0/001) و خودكارآمدي (P<0/001) در گروه مداخله نسبت به گروه كنترل به طور معني دار بيشتر بود. نتيجه گيري: بر اساس نتايج پژوهش حاضر اجراي برنامه آموزشي بر اساس الگـوي فرانظريه اي، تـأثير مثبتـي در رفتار تغذيه اي دانش آموزان داشته است. از آنجاكه سلامت دانش آموزان از اولويتهاي بهداشتي جامعه است و با توجه به كم هزينه بودن و اثر بخشي آموزش تغذيه اي بر اساس مدل فرانظريه اي، طراحي و اجراي چنين برنامه آموزشي جهت ارتقاء رفتارهاي تغذيه اي اين قشر ضروري مي باشد. واژگان كليدي: لبنيات، دانش آموزان، مداخله آموزشي، الگوي فرانظريه اي

208347

دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني گيلان