گونه شناسي و تدوين راهنماي سياست گذاري فضايي شهرك ها در حريم پايتخت

كارشناسي ارشد

با افزايش روز به روز شهر نشيني و گسترش توسعه هاي جديد شهري، مشكلاتي همچون ازدحام جمعيت و تمركز فعاليتي در مناطق كلانشهري شكل گرفته است. در جهت حل اين مشكلات و تمركززدايي در مناطق كلانشهري، شهركها كه گونه جديدي از سكونتگاههاي شهري ميباشد، شكل و توسعه يافته است. با توسعه شهرك ها اهدافي همچون تمركززدايي جمعيتي، فعاليتي و شكل گيري عملكردهاي نوين تحقق يافته است. در اين پژوهش نيز با در نظر گرفتن اهداف مختلف توسعه شهرك ها، ابتدا سعي شده است كه گونه هاي مختلفي از شهرك ها طي بررسي مقالات پژوهشي و تجارب موفق جهاني شناسايي گردد، و در نهايت با بررسي و تحليل پژوهش هاي صورت گرفته 23 گونه عملكردي براي شهرك ها شناسايي ميشود كه براي هر يك از اين گونه ها، سياست گذاريهاي فضايي خاصي ارائه ميگردد كه در قالب 8 عامل و 34 شاخص ميباشد. پس از بررسي هاي صورت گرفته و ارائه چارچوب نظري پژوهش، ظرفيت ها و پتانسيل هاي شكل گيري و توسعه شهرك ها در حريم پايتخت سنجيده ميشود كه در اين جهت از روش آينده پژوهي استفاده شده است. اين پژوهش داراي رويكرد اكتشافي است كه با استفاده از اسناد و مطالعات كتابخانه اي به سوالات پژوهش پاسخ ميدهد و در جهت تحليل داده هاي مرتبط با توسعه شهرك ها از روشهاي كمي و كيفي استفاده شده است. در ابتدا پيشرانهاي توسعه با توجه به مباني نظري و تجربي، طرحهاي فرادست و نظرات كارشناسان استخراج ميگردد و سپس با استفاده از ماتريس اثرات متقابل پيشران هاي هدف انتخاب ميشوند. در جهت انجام اين تحليل ها از نرم افزارهاي ميك مك، سناريو ويزارد و اكسل استفاده شده است. با توجه به سناريو بهينه و استفاده از طيف ليكرت، گونه هاي منختب شهرك ها براي توسعه در حريم پايتخت انتخاب ميشود كه شامل چهار شهرك هوشمند، شهرك انرژي پاك، پارك فناوري صنعتي و شهرك سلامت ميباشد. در ادامه با استفاده از ابزارهاي تحليلي و نرم افزار جي آي اس مكانهاي مناسب براي توسعه هر شهرك منتخب پيشنهاد ميشود و در نهايت با استفاده از اين پيشنهادات چارچوبي مناسب براي توسعه شهرك هاي انتخاب شده در حريم پايتخت ارائه ميگردد. مكانهاي مناسب براي استقرار شهركهاي هوشمند، شهرستانهاي اسلامشهر و تهران، براي استقرار شهركهاي انرژي پارك شهرستان ري، براي استقرار پاركهاي فناوري صنعتي، اسلامشهر، رباط كريم و شهريار و براي استقرار شهركهاي سلامت شهرستان تهران ميباشد.

207920

دانشگاه علم و صنعت ايران

شهرسازي- برنامه‌ريزي منطقه‌اي

احمد خليلي