اولويت بندي پايداري تكنولوژي هاي كنترل آلودگي هوا مبتني بر سيستم پشتيباني تصميم گيري در مديريت كربن: صنايع نفت و گاز ايران

علوم و مهندسي محيط زيست گرايش آلودگيهاي محيط زيست

9/15/2021 12:00:00 AM

از آنجا كه بسياري از آلاينده¬هاي منتشر شده در هوا حاصل فرآيندهاي استخراج و تبديل نفت و مواد شيميايي مي¬باشند لذا تكنولوژي¬هاي كنترل آلودگي هوا نقش مهم و برجسته¬اي را در كنترل آلاينده¬هاي خروجي از اين فرآيندها ايفاء مي¬كنند. ارزيابي پايداري اين تكنولوژي¬ها براي كنترل آلاينده¬هاي خروجي از صنايع نفت، گاز و پتروشيمي مي¬تواند به¬عنوان يك مسئله پيچيده تصميم¬گيري چند معياره (MCDM) در نظر گرفته شود چرا كه نياز به بررسي تعدادي از گزينه¬ها و معيارهاي ارزيابي متناقض دارد. علاوه بر اين، تصميم گيرندگان به¬دليل زمينه¬ها و ترجيحات گوناگون خود، اغلب از متغيرهاي كيفي براي بيان ارزيابي¬هاي خود استفاده مي¬كنند كه برخي از آنها ممكن است نادرست، نامطمئن و ناقص باشند. در پاسخ، اين مطالعه در حال توسعه دادن يك الگوريتم جديد MCDM با تلفيق روش¬هاي ANP، DEMATEL و MULTIMOORA مبتني بر نظريه مجموعه فازي براي پيشبرد كنترل آلودگي هوا و مديريت كردن پايداري زنجيره تأمين در سه صنعت پتروشيمي، پالايشگاه گاز و پالايشگاه نفت است. همچنين، اين الگوريتم به ذينفعان و تصميم گيرندگان در اولويت¬بندي و انتخاب پايداري از تكنولوژي¬هاي پاك و كنترلي پايدار براي دستيابي به اهداف مديريت انرژي و كربن، مديريت سبز و مديريت تكنولوژي در اين صنايع كمك مي¬كند. شانزده زيرمعيار در چهار معيار فني، زيست محيطي، اقتصادي و اجتماعي براي ارزيابي تكنولوژي¬ها انتخاب شدند. زيرمعيارهاي مربوط به معيار فني (كارايي و سادگي، خصوصيات فيزيكي و شيميايي آلاينده¬، بلوغ تكنولوژي، قابليت اطمينان و مشخصات جريان گاز)، زيست¬محيطي (زمين اشغال شده، مشاركت در كاهش گازهاي گلخانه¬اي، تأثير بر بهبود كيفيت هوا و مصرف انرژي)، اقتصادي (هزينه سرمايه حمل و نقل، هزينه¬هاي بهره¬برداري و نگهداري و هزينه¬هاي سرمايه) و اجتماعي (نوآوري در تكنولوژي، مشاغل اضافه شده، پذيرش اجتماعي و ايمني و سلامت) در نظرگرفته شده¬اند. رايج¬ترين و پركاربردترين تكنولوژي¬هاي كنترل آلودگي هوا شامل رسوب دهنده¬ الكترواستاتيك، فيلتر پارچه¬اي (بگ هاووس¬)، اسكرابر مرطوب و سيكلون¬ به¬وسيله¬¬ي الگوريتم پيشنهادي MCDM مورد آناليز قرار گرفتند. خروجي آناليز براي ترتيب پايداري چهار تكنولوژي در پتروشيمي ابتدا استفاده از اسكرابر مرطوب، سپس به¬كارگيري از سيكلون و درنهايت پياده¬سازي بگ هاووس و رسوب دهنده¬ الكترواستاتيك و در پالايشگاه گاز و پالايشگاه نفت ابتدا سيكلون، سپس اسكرابر مرطوب و درنهايت بگ هاووس و رسوب دهنده¬ الكترواستاتيك است. نتايج اين پژوهش نشان مي¬دهند كه الگوريتم پيشنهادي MCDM براي تصميم¬گيري گروهي بر اساس نظرات خبرگان و ارزيابي پايداري¬ اين تكنولوژي¬ها براي كاهش انتشار گازهاي گلخانه¬اي از صنايع نفت و گاز ايران امكان پذير است. معيارهاي ارزيابي و الگوريتم پيشنهادي مي¬توانند در ديگر صنايع (همچون فولاد، سيمان و غيره) براي پيشبرد توسعه مديريت زنجيره تأمين به سمت اهداف پايداري و سبز به¬كار گرفته شوند. در نهايت، يك آناليز حساسيت براي استفاده از تأثير وزن زيرمعيارهاي ارزيابي بر اولويت¬بندي پايداري گزينه¬ها انجام شده است. همچنين بينش¬هاي مديريتي براي هدايت كردن انتقال پايداري و سبز به¬سمت زنجيره¬هاي تأمين صنعت نفت و گاز ايران ارائه شد.

207833

دانشگاه اردکان

بماني خرانق اكرم