طراحي مجتمع مسكوني (مسكن سالم) با رويكرد افزايش سلامت جسم و روان زنان

كارشناسي ارشد

با توجه به مدت زمان سپري شده در خانه توسط انسان، مسكن به¬عنوان يكي از مهم¬ترين عوامل تاثيرگذار بر سلامت روان و جسم انسان شناخته شده¬است.امروزه با افزايش شهرنشيني و آسيب¬هاي ناشي از آن بر افراد، توجه به مسكن سالم افزايش يافته و تامين اين نوع مسكن براي شهروندان به يكي از ضرورت¬هاي مهم كشورها به¬خصوص كشورهاي در حال توسعه درآمده¬است. مسكن سالم تنها به معني طراحي سالم و بهداشتي يك سرپناه نيست بلكه براساس تعاريف همه¬جانبه از مفهوم سلامت، تمام ابعاد سلامت فيزيكي، رواني، اجتماعي و محيط اطراف را دربرميگيرد. اهميت دادن به جنبه¬هاي مختلف سلامتي در مسكن، هم¬سطح اهميت سلامت جامعه مي¬باشد چراكه تمام اقشار جامعه در سنين مختلف از آن استفاده مي¬كنند و رعايت بهداشت و سلامت در اين محيط به¬عنوان يكي از اركان اصلي كمك به سلامت جامعه شناخته مي¬شود. هدف از اين پژوهش، شناسايي عوامل تاثيرگذار بر سلامت در مسكن و بررسي سلامت تعدادي از زنان با توجه به شاخص¬هاي مسكن سالم در محل سكونتشان است. در اين پژوهش شاخص¬هاي مسكن سالم به روش مطالعه كتابخانه¬اي استخراج و با استفاده از روش دلفي توسط كارشناسان، چهارچوب نظري تهيه و در قالب پرسشنامه به-همراه پرسشنامه استاندارد سلامت و كيفيت زندگي سازمان بهداشت جهاني به جامعه آماري 120 نفر از زنان ساكن فاز2 و 3 مجتمع اكباتان ارائه شد. داده¬ها با نرم¬افزار SPSS تجزيه و تحليل گشت، سلامت جسم، روان، محيط و اجتماعي ساكنين با استفاده از فرمول پرسشنامه WHOQOL محاسبه و ميزان همبستگي شاخص¬ها با ميانگين¬هاي بدست آمده از سلامت افراد اندازه¬گيري شد. در بررسي داده¬هاي فيزيكي چهار شاخص بهداشت آب، وضعيت گرمايشي، استانداردهاي ايمني و تهويه مطبوع داراي ارتباط معناداري با ميانگين سلامت جسم بودند ( 0.005 P<) ، در بررسي شاخص¬هاي رواني نيز ديدومنظر، نورگيري، آلودگي صوتي و احساس مسئوليت به¬عنوان عوامل تاثيرگذار بر سلامت روان شناخته شدند. همچنين عوامل تسهيلات عمومي، دسترسي به مراكز بهداشتي، موقعيت قرارگيري ساختمان، وضعيت پسماند و عدم نفوذ بو به داخل واحدها داراي ارتباط معنادار با ميانگين سلامت محيط بدست آمده بودند و در شاخص¬هاي سلامت اجتماعي نيز، تقويت روابط اجتماعي و وجود فضاي پياده¬روي دو عامل تاثيرگذار بر سلامت شناخته شدند. انتخاب جامعه آماري زنان نيز، به¬دليل بالا بودن دقت در انتخاب شاخص¬ها و اهميت سهم زنان در ايجاد و ارتقاء زندگي سالم در واحدهاي مسكوني به واقعي و كاربردي بودن نتايج كمك كرده است. با توجه به نتايج و آمار و ارقام بدست آمده بكارگيري هرچه بيشتر شاخص‌هاي مرتبط با سلامت، كيفيت زندگي و سلامت ساكنين را تقويت كرده و از ابتلا به بسياري از بيماري¬ها جلوگيري مي¬كند.

207596

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي معماري - گرايش مسكن

دكتر عباس يزدانفر - دكتر سعيد نوروزيان ملكي