خلاقيت تصويري از رهگذر تركيب مفاهيم با استفاده از مدلهاي شناخت كوانتومي

كارشناسي ارشد

ضمن پيشرفت و موفقيت تحقيقات و پروژههاي هوشمصنوعي در حوزههاي مختلف، يكي از مواردي كه همچنان مورد توجه و وجه تمايز عاملهاي هوشمصنوعي با انسانها است خلاقيت آنها است. خلاقيتي كه به واسطهي تفكر او بروز پيدا ميكند و بنابراين لازم است كه به منظور بهبود عملكرد عاملها در سطحي پيشرفتهتر به مدلسازي خلاقيت روي آوريم. به همين منظور ضمن شناخت ذهن انسان در نحوهي بازنمايي پديدهها، دريافتيم كه شايد مفاهيم يكي از مهمترين بازنمودهاي ذهني هستند و به همين دليل رسيدن به خلاقيت از رهگذر تركيب مفاهيم ميتواند ما را در امر مدلسازي آن در سامانههاي هوشمند ياري كند. در مرحلهي بعدي به دليل وجود خصيصههايي در مفاهيم و نحوهي عملكرد ذهن بر آنها مشخص شدهاست كه تركيب مفاهيم در برخي از موارد از از قواعد منطقي پيروي نكرده و با ناسازگارهايي نسبت به رياضيات و آمار و احتمال سنتي همراه خواهدبود كه به واسطهي مدلهاي شناخت كوانتومي با پديدههايي نظير تداخل و درهمتنيدگي قابل توجيه است. از طرف ديگر، يافتهها حاكي از آن است كه در فرآيند تفكر واگرا، حافظهي رويدادي نقش به سزايي را بازي ميكند. در اين جا سعي شد تا ضمن بررسي اثربخشي حافظهي رويدادي و الهام از چارچوبهاي كوانتومي شناختي، بنايي براي يافتن روابط دور در ميان مفاهيم ايجاد شود كه با محركهاي ورودي متشكل از دو مفهوم، مجموعهاي از مفاهيم و عبارتها كه بتوانند در توليد يك تصوير خلاقانه موثر آيند. نتايج حاصل از اين پژوهش بيانگر آن است كه در مقام قياس با نمونهي موجود دارسي كه سعي در يافتن روابط بر مبناي تنها يك مفهوم به عنوان محرك داشته تا مفاهيم بازيابي شده را در يك كلاژ تصويري به نمايش بگذارد، روش ارائه شده گرچه از شبكهي مفاهيم حافظهي معنايي براي يافتن مفاهيم مرتبط با محرك استفاده نكرده، ميتواند با دريافت دو مفهوم به عنوان محرك با بهرهوري از بازيابي كوانتومي اطلاعات از بستر رويدادهاي موجود در حافظهي رويدادي در بافت موضوعي محرك به مفاهيم و عبارتهايي دست يابد كه روابط دورتري را با الهام از آزمايش روابط دور( ،)RATدر فرآيند شناختي ايدهپردازي و بينش يك عامل خلاق بيابد. از آنجايي كه پژوهشهاي علوم شناختي نشان ميدهند كه فرآيند خلاقانه مبتني بر تنها استفاده از حافظهي معنايي نيست بلكه بازيابي از حافظهي رويدادي نيز نقش مهمي دارد، نتايج روش ارائه شده منطبق با نظريهها و مطالعات علوم شناختي بوده و از همين رو اين ميتواند نقطهي آغاز تحولي در بروز تركيبهاي جديد در فرآيندي خلاقانه باشد تا به جاي تعبيهسازي و استخراج دانش مرتبط با مفاهيم با اتكاي صرف بر انواع مدلسازيهاي شناختي نهان حافظه معنايي، بتوانيم از امكانات بروز خلاقيت با همكاري حافظهي رويدادي و بازيابي كوانتومي اطلاعات بهره جوييم

206596

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهرداد آشتياني

مهندسي كامپيوتر - هوش مصنوعي و رباتيكز

محمدرضا جاهدمطلق