طراحي مجتمع مسكوني در شهر مشهد با رويكرد كاهش پراكندگي ذرات معلق PM10 و PM2.5 با تاكيد بر باغ بالكن ها

كارشناسي ارشد

بررسي آمار هاي سازمان جهاني بهداشت نشان مي دهد كه سالانه 5 ميليون نفر بر اثر آلودگي هوا دچار مرگ زودرس مي شوند. از مهم ترين آلاينده هايي كه سلامت انسان را به خطر مي اندازند، ذرات PM2.5 و PM10 مي باشد. استنشاق اين ذرات در دراز مدت باعث افزايش ابتلا به بيماري هاي قلبي عروقي و تنفسي حتي سرطان ريه مي شود. طبق مطالعات انجام گرفته، سالانه75 هزار نفر در ايران بر اثر تنفس اين ذرات مي ميرند كه تقريبا دوبرابر نرخ مرگ و مير براورد شده توسط سازمان جهاني بهداشت است. در نتيجه اهميت اين موضوع از نظر شناخت عواملي كه مي توانند بر پراكندگي و رسوب بيشتر ذرات آلاينده تاثير گذار باشند؛ حائز اهميت است. بر اساس تحقيقاتي كه در اين زمينه صورت گرفته است، سه دسته عوامل شامل عوامل جوي، مورفولوژي معماري و گياهان، فاكتور هاي كلي تاثير گذار بر پراكندگي ذرات آلاينده شناخته شده اند. از ميان اين فاكتور، در بخش معماري چيدمان بلوك ها، محصوريت و ارتفاع ساختمان ها از مهم ترين عوامل محسوب مي شوند. ناگفته نماد سرعت باد به عنوان يك عامل كليدي براي پراكنده كردن آلاينده از اطراف بنا با ويژگي هاي ذكر شده ارتباط مستقيم دارد و به نوعي از آن ها تاثير مي پذيرد. همچنين نتايج نشان مي دهد گياهان از جهت ساختار فيزيكي و از طرفي با تاثير خود بر رطوبت و دما؛ به شكل مثبت يا منفي بر پراكندگي ذرات آلاينده اثر گذار هستند. در اين رساله به بررسي ارتباط ميان تاثيرگذاري عامل گياهان و عامل جهت و سرعت باد پرداخته شد. براي دستيابي به اين امر، با استفاده از نرم افزار انوي مت سناريو هاي مختلفي براي طراحي يك مجتمع مسكوني در شهر مشهد شبيه سازي و مورد مطالعه قرار گرفت. براي بررسي ارتباط ميان موقعيت قرار گيري گياهان در مجاورت نماي ساختمان ؛ دو سناريو با باغ-بالكن هاي پشت به باد و رو به باد در اين نرم افزار شبيه سازي و مورد آزمايش قرار گرفت. خروجي هاي نرم افزار درسه ارتفاع مجاورت درختان بالكن ها، مجاورت چمن و در ارتفاع عابر پياده مورد بررسي قرار گرفت. نتايج حاكي از آن بود كه به طور كلي باغ-بالكن هايي كه رو به باد قرار داشتند ، نقش موثر تري در كاهش تجمع ذرات PM10 و PM2.5 ايفا مي كنند . هر چند تغيير پراكندگي ها در ارتفاع عابر پياده بسيار ناچيز است. ناگفته نماند ميزان تاثير گذاري چمن ها در باغ-بالكن ها بيشتر از درختان بوده و به اندازه0.15 ميكروگرم در مترمكعب در بالكن هاي رو به باد اتفاق افتاد. از طرفي مقايسه سناريو اول طراحي(4 بلوك) با سناريو آخر( 5 بلوك) از نظر ميزان رسوب ذرات نشان مي دهد افزايش تعداد درختان در باغ-بالكن ها و همچنين در سايت با اينكه در پراكندگي ذرات تاثير ناچيزي مي گذارد اما ميزان رسوب ذرات را به اندازه 38.22 ميكروگرم در مترمكعب براي ذرات PM2.5 و 741.37 ميكروگرم در متر مكعب براي ذرات PM10 افزايش مي دهد. به طور كلي نتايج مطالعات نشان داد تاثير گياهاني در زمينه رسوب در مقياس مورد مطالعه بسيار بيشتر از پراكندگي ذرات مي باشد . به عبارتي حضور و جهت گيري گياهان تاثير گذاري ناچيزي بر پراكندگي ذرات آلاينده دارند، اما بر رسوب ذرات نقش به سزايي را ايفا مي كنند.

206490

دانشگاه علم و صنعت ايران

معماري- معماري پايدار

مهدي خاكزند