نظارت بر ولتاژ هاي ناشي از صاعقه در ترانسفورماتورها براساس بلوك مقسم ولتاژzno

كارشناسي ارشد

يكي از پديده‌هاي نامطلوب در خطوط انتقال و پست‌هاي فشار قوي، اضافه ولتاژ صاعقه مي‌باشد. صاعقه پديده‌اي تصادفي و غير قابل پيش‌بيني است و از به وجود آمدن آن در سيستم به طور كامل نمي‌توان پيشگيري كرد. اين اضافه ولتاژها كه در شبكه قدرت به وجود مي‌آيند، مشكل عمده طراحان ترانسفورماتور است. صاعقه به‌طور عمده بر روي خطوط هوايي تاثير گذاشته و اين تاثير به صورت امواج اضافه ولتاژ به سمت‌ پست‌هاي فشارقوي حركت مي‌كند، در محل پست با برخورد موج سيار به ترانسفورماتور،‌ دامنه آن تقويت شده و ممكن است از سطح عايقي طراحي شده ترانسفورماتور تجاوز نموده و موجب خسارت گردد. از طرف ديگر انتخاب سطح عايقي بالا براي ترانسفورماتور، هزينه سرمايه‌گذاري را زياد و حجم ترانسفورماتور را افزايش خواهد داد. بنابراين براي كاهش سطح عايقي و كم كردن هزينه‌ها، بايستي اضافه ولتاژهاي توليدي را كنترل كرد. برقگيرها به‌عنوان يك وسيله مؤثر در حفاظت تجهيزات در برابر اضافه ‌ولتاژهاي‌گذرا مورد استفاده قرار مي‌گيرند، اما بر اثر عواملي ممكن است عملكرد برقگيرها تغيير كند و اين تغييرات باعث افزايش نرخ شكست برقگير و در نتيجه افزايش نرخ شكست تجهيزات پست شود. در اين پژوهش نقش برقگير مقسم ولتاژ ZnO در حفاظت ترانسفورماتور با استفاده از نرم افزارهاي متلب و AMTP در سناريوهاي مختلف اصابت صاعقه بر خطوط و پست فشار قوي 63/230 كيلوولت و همچنين مكان‌هاي مختلف برقگير مورد بررسي قرار مي‌گيرد، باتوجه به نتايج به دست آمده مشاهده مي‌شود كه نصب برقگير در ورودي پست و نزديك ترانسفورماتور براي حفاظت در برابر اضافه ولتاژ صاعقه كافي مي‌باشد. در ادامه با اطلاعات به دست آمده از شبيه‌سازي و روش مونت‌كارلو، مكان بهينه برقگير مشخص شده كه باعث مي‌شود ولتاژ تيرها از مقدار 6 مگاولت به 180 كيلوولت در حالت ماكزيمم كاهش يابد و همچنين تاثير برقگير بر قابليت اطمينان پست مورد تحليل قرار مي‌گيرد، نتايج به دست آمده نشان مي‌هد كه برقگير مقسم ولتاژ قابليت اطمينان پست را افزايش مي‌دهد.

205842

دانشگاه علم و صنعت ايران

برق قدرت گرايش سيستم هاي قدرت

دكتر احمد غلامي