بررسي ارتباط شيوه زندگي وكيفيت خواب سالمندان مراجعه كننده به كانون هاي بازنشستگان شهر رشت در سال 86-1385

رشت

پرستاري

چكيده : پژوهش در باره مسائل ومشكلات مرتبط با سالمندي به منظور ارتقاء كيفيت زندگي اين قشر از جمعيت رو به رشد جهان يكي از دغدغه هاي عمده جهان امروز بشمار مي رود. زيرا فرآيند سالمندي اگرچه از يك روند طبيعي وابسته به تغييرات زماني پيروي مي كند ، ليكن عوامل تأثير گذار بسياري از جمله شيوه زندگي ، وضعيت خواب واستراحت ، تنش ها و نحوه مقابله به آنها و... در چگونگي طي اين مسير ايفاي نقش مي كنند كه شناسائي آنها در راستاي ارتقاء كيفيت زندگي سالمندان ضروري است. از اين رو پژوهش حاضر با هدف «تعيين ارتباط شيوه زندگي وكيفيت خواب سالمندان مراجعه كننده به كانون هاي بازنشستگان » گرديد. اين پژوهش يك مطالعه مقطعي از نوع توصيفي همبستگي است كه در آن 245 سالمند بازنشسته به روش نمونه گيري سرشماري انتخاب شدند. ابزار گردآوري داده ها در اين پژوهش پرسشنامه اي متشكل از 3بخش مر بوط به مشخصات دموگرافيك(فردي وبيماري)و شيوه زندگي ،شاخص كيفيت خواب پيترزبرگ مي باشد. به منظور از آمار توصيفي (توزيع فراواني،ميانگين ،انحراف معيار ،ونيز استفاده از آمار استنباطي با تا كيد بر آزمونهاي (كاي دو وتست دقيق فيشر ‘ آزمونهاي نان پارامتري مانند من ويتني- كروسكال واليس وضريب همبستگي اسپيرمن ) استفاده گرديد. يافته هاي پژوهش در رابطه با شيوه زندگي بازنشستگان سالمند نشان داد كه اكثريت(7/74%) آنها شيوه زندگي نامطلوب داشتند، در رابطه با كيفيت خواب بازنشستگان سالمند اكثريت(3/83%) آنها كيفيت خواب نامطلوب داشتند.ونتايج نشان داد كه بين شيوه زندگي با سطح تحصيلات(31P<0/0)، اشتغال بكار نمونه هاي موردپژوهش در دوران بازنشستگي(P<0/051)، با ميزان درآمد ماهيانه(P<0/001) ، برحسبگروههاي شغلي آنها(P<0/05) ارتباط معني داري بر اساس آزمون هاي آماري داشته است. و مقايسه ميانگين رتبه شيوه زندگي رتبه عادات غذايي بازنشستگان بانكها (90/165) كه از بقيه بهتر است وبر اساس آزمون آماري معني دار مي باشد(0/001>P)و نيز ميانگين رتبه(فعاليت واستراحت) فرهنگيان (53/155) كه از بقيه بهتر است وبر اساس آزمون آماري معني دار مي باشد(0/001>P) درحاليكه ميانگين رتبه(استعمال دخانيات) دانشگاه علوم پزشكي (30/149) كه از بقيه بهتر است وبر اساس آزمون آماري معني دار مي باشد(0/002>P) و ميانگين رتبه(مقابله باعوامل تنش زا) نيروي هاي مسلح (71/137) كه از بقيه بهتر است وبر اساس آزمون آماري معني دار مي باشد(0/042>P). بين شيوه زندگي و بيماري گوارشي( P<0/009) و وجود درد P<0/025 وسردرد((P<0/014 و زمان درد (درهنگام شبها ) ((P<0/036 ارتباط معني دار آماري مشاهده شده است همچنين نتايج پژوهش نشان دادكه از بين كيفيت خواب نمونه هاي موردپژوهش با گروههاي سني(P<0/030) و جنس(P<0/017) و وضعيت تاهل(P<0/011) و سطح تحصيلات(P<0/002) و وضعيت اشتغال( بكاردوم) ( P<0/000) و درآمد ماهيانه (P<0/000) و وضعيت اتاق خواب مجزا(P<0/072) و بر حسب گروههاي شغلي(P<0/004) وبيماري اسكلتي(P<0/021) و بيماري قلب وعروق(P<0/011) و وجود درد P<0/000)) ارتباط معني دار آماري مشاهده شده است. همچنين بين شيوه زندگي وكيفيت خواب بر حسب سن در مقطع سني 70-65 سال ((P<0/033))و در مقطع سني بالاي 70 سال (001P<0/)، برحسب جنسيت در آقايان (P<0/012) ونيز بين زنان (P<0/007)، برحسب وضعيت تاهل، در متاهلين (P<0/014) ونيز بين غيرمتاهلين (P<0/019)وبا سطح تحصيلات درافراد زير ديپلم (P<0/006)و درافراد بدون اشتغال(بكار دوم) (P<0/021) ، با تعداد اعضاء خانواده كمتر مساوي 4 نفر(001P<0/)، وضعيت اسكان شخصي (P<0/004) و افراد برخوردار از اتاق مجزا به منظور خواب واستراحت(P<0/013) ، بازنشستگان سازمان تامين اجتمايي(P<0/008) و بازنشستگان دانشگاه علوم پزشكي (P<0/060) و وجود درد با گزينه بلي (P<0/003) و درد در طي روزبا گزينه بلي(P<0/012)و شبها با گزينه خير (P<0/018) ارتباط معني دار آماري مشاهده شده است. نتيجه گيري : با توجه به يافته هاي فوق مي توان گفت كه سالمندان با ايجاد تغيير واصلاح در عوامل رفتاري (رژيم غذائي، فعاليت واستراحت ،استعمال دخانيات و... )مي توانند در راستاي بهبود كيفيت خواب كه در واقع يكي از اساسي ترين نياز هاي انسان محسوب مي شود نقش عمده اي ايفاء كنند. كليد واژه: سالمند، شيوه زندگي ،كيفيت خواب ،بازنشستگان

20539

پرستاري و مامايي شهيد بهشتي

علوم پزشكي گيلان

رضا ماسوله ، شادمان , بهنام پور، ناصر

موسوي، ساقي