كاربرد معيارهاي بوم شناسي سيماي سرزمين در بررسي لكه هاي زيستگاهي خرس سياه در جنوب استان كرمان

علوم و مهندسي محيط زيست گرايش ارزيابي و آمايش سرزمين

7/17/2021 12:00:00 AM

غربي¬ترين محدوده انتشار جهاني خرس سياه (Ursus thibetanus) به ايران و پاكستان مي¬رسد، در داخل كشور نيز بخش-هاي محدودي از استان كرمان در گستره انتشار اين گونه است. تخريب زيستگاه و تكه¬تكه شدن از جمله مهم¬ترين تهديد اين گونه برشمرده شده است، از اين رو اين مطالعه با هدف مدل¬سازي توزيع و تحليل لكه¬هاي زيستگاهي اين گونه با استفاده از معيارهاي سيماي سرزمين در گستره انتشار آن در دو منطقه حفاظت¬شده بحرآسمان و پناهگاه حيات¬وحش زرياب انجام گرفت. در اين راستا پس از بازديدهاي ميداني نقاط حضور گونه بر اساس مشاهدات مستقيم، نمايه¬هاي به¬جا مانده و برخي از تعارض¬هاي ثبت شده با باغ¬هاي حاشيه مناطق پراكندگي به تعداد 61 نقطه ثبت شدند. متغيرهاي زيستگاهي بر پايه متغيرهاي تأثيرگذار انساني، پوشش¬گياهي و توپوگرافي تهيه شدند. شاخص¬هاي مورد استفاده شامل NDWI و NDVI با استفاده از تصاوير ماهواره لندست 8 به صورت ميانگين يكساله محاسبه و وارد تحليل شدند. سپس با استفاده از روش¬هاي فقط حضور مدل¬سازي شامل روش¬هاي بايوكلايم، دامنه و ماشين بردار پشتيبان مدل¬سازي انجام گرفت. در نهايت اين مدل¬هاي بر پايه وزني AUC با يكديگر تركيب شدند و از نقشه باينري حاصل تعدادي نقاط شبه عدم¬حضور برابر نقاط حضور ايجاد گرديد. مجموعه داده جديد وارد روش‌هاي طبقه¬بندي حضور/ شبه عدم¬حضور شامل حداكثر احتمال، آنتروپي بيشينه، ماشين بردار پشتيبان دو كلاسه و روش شبكه عصبي با با پسخور شدند. حساسيت¬سنجي مدل¬هاي مورد استفاده با استفاده از دو روش رگرسيون لجستيك و روش جنگل تصادفي انجام گرفت. تمام مدل¬هاي مذكور با يكديگر تركيب و دو مدل همادي براي مدل-هاي فقط حضور و حضور/ شبه عدم¬حضور ايجاد گرديد. دو مدل مذكور با يكديگر تركيب و مدل همادي كل ايجاد گرديد، سپس پهناي آشيان اكولوژيك گونه براي محدوده هر يك از مناطق مورد استفاده براي مدل¬سازي محاسبه و بر روي نقشه همادي كل حد آستانه TSS اعمال گرديد و براي لكه¬هاي زيستگاهي باقي مانده متريك¬هاي NP، PD، ED، LSI، LPI، PLAND و TE محاسبه شد. بر اساس نتايج از ميان متغيرهاي زيستگاهي مورد استفاده بر اساس روش رگرسيون لجستيك متغيرهاي فاصله از چشمه، فاصله از جاده و فاصله از رودخانه و بر اساس روش جنگل تصادفي متغيرهاي فاصله از جاده، فاصله از چشمه و رطوبت توپوگرافي بيشترين مقدار ارزش را داشت. نتايج نشان داد كه گستره انتشار گونه در محدوده مورد مطالعه فراتر از مرز مناطق حفاظت¬شده است و زيستگاه بالقوه گونه در محدوده¬اي فراتر از مرز دو منطقه بحرآسمان و زرياب است. مدل¬هاي همادي به نسبت مدل¬هاي منفرد براي تمام مجموعه مدل¬ها داراي كارايي بالاتري بوده¬اند. بر پايه تجزيه و تحليل-هاي سيماي سرزمين پناهگاه حيات¬وحش زرياب لكه¬هاي زيستگاهي از پيوستگي بالاتر و حاشيه كمتري به نسبت منطقه بحرآسمان برخوردار هستند، همچنين پهناي آشيان اكولوژيك گونه در اين منطقه به نسبت منطقه بحرآسمان نيز بيشتر است كه نشان از كيفيت زيستگاه گونه در اين منطقه است. در منطقه حفاظت شده بحرآسمان تعداد لكه¬هاي زيستگاهي بيشتر بوده و عدم پيوستگي لكه¬هاي زيستگاهي منجر به شكل¬گيري حاشيه بيشتر براي زيستگاه اين گونه در اين منطقه شده است. نتايج اين مطالعه نشان داد كه تحليل يافته¬هاي كلاسه¬بندي شده زيستگاه با استفاده از متريك¬هاي سيماي سرزمين مي¬تواند ديدگاه صحيح¬تر و واضح¬تري نسبت به تحليل منفرد نقشه¬هاي حاصل از مدل¬سازي را در اختيار كاربر قرار دهد

204542

دانشگاه اردکان

مروتي مريم Morovati Maryam