طراحي مركز توانبخشي- اقامتي معلولين با رويكرد ادغام معماري شفابخش- بيوفيليك با استفاده از طبيعت در جهت ارتقاء آسايش

كارشناسي ارشد

بيمارستان به عنوان مكاني كه فرايند مراقبت و درمان انسان بيمار )كه بخشي از جسم يا روان او آسيب ديده ( در آن انجام مي گيرد از اهميت خاصي برخوردار است؛ و در معماري آن، محوريت انسان و پاسخگويي به نيازهاي او، در الويت است. درحاليكه مراكز درماني در كشورما و همچنين در بسياري از نقاط جهان، به گونه اي طراحي و ساخته مي شود كه فضا و محيط آنها نه تنها نقش مثبتي در جهت اهداف درماني و شفابخشي ايفا نمي كند؛ بلكه با افزايش تنش و استرس، تأثيرات منفي زيادي به همراه دارد. يكي از راهكارهاي مهمي كه در دهه ي گذشته، در راستاي ارتقاء كيفيت محيط مراكز درماني بكارگرفته شد؛ ايجاد ارتباط بيماران با طبيعت در اين مراكز مي باشد. در دنياي مدرن پيشرفت روز افزون تكنولوژي باعث شده تا انسان از طبيعت كه همواره منبع الهام وي بوده فاصله بگيرد، كه اين امر سبب ايجاد و تشديد مشكلاتي در سلامت جسم و روح افراد و به خصوص بيماران مي شود. بهره گيري از طبيعت همواره در طراحي هاي معماري مد نظر بوده و از آن به عنوان عاملي براي ايجاد آرامش و كاهش فشارهاي رواني ياد شده است. در اين پژوهش به دنبال بررسي ميزان و نحوه ارتباط با طبيعت در فضاهاي درماني و به ويژه مركز اقامت معلولان هستيم تا از اين طريق، راهكارهاي عملي به منظور افزايش سرعت بهبود بيماري و آرامش و آسايش روحي و رواني بيماران را فراهم آوريم. چگونگي بهره گيري از راهكارهاي عملي در حيطه معماري با تكيه بر اصول الهام از طبيعت و اصول طراحي بيوفيليك از اهداف اين پژوهش است. از آنجا كه زندگي معلولين در مواجه با محدوديت‌هاي خاصي است و معلوليت باعث اختلال در رابطه فرد با محيط مي گردد، سعي شده است كه در برنامه ريزي هاي محيطي، سازگار سازي محيط با شرايط خاص معلولين در نظر گرفته شود و از طريق شناخت وضعيت معماري درماني در حال حاضر و مطالعه رويكردهاي طراحي هاي مطرح جهان و در نتيجه يافتن اصول كليدي طراحي بناهاي درماني از كارآمدي عملكردي گرفته تا آفرينش محيطي شفابخش، و بيان آنها به زبان معمارانه دست يافت. بنابراين هدف از اين پژوهش شناخت نيازهاي معلولين و محدوديت هاي حركتي آنها و ايجاد محيطي سرزنده و شفابخش در جهت آسايش جسماني و رواني معلولين با تكيه بر اصول طراحي بيوفيليك مي باشد. نتايج پژوهش حاضر راهكارهاي عملي براي طراحي با استفاده از اصول بيوفيليك در مراكز توانبخشي معلولان به منظور سرعت در بهبود و بازتواني، بازيابي توجه، كاهش استرس و ايجاد آرامش و آسايش جسماني و رواني را ارائه مي دهد.

204273

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر بهروز غفوريان

فضاهاي درماني و بهداشتي

دكتر سيدعباس يزدانفر