ارائه یک مدل برای استقرار نظام مدیریت کیفیت فراگیر در موسسات آموزشی

کارشناسی ارشد

مدتهاست که کیفیت به عنوان جزء لاینفک محصول و خدمات شناخته شده و خط مشیهای آن نقش اساسی را در تحول و نو آوری سازمانها ایفا می نمایند.امروزه دیگر پرداختن به مقوله کیفیت یک مزیت رقابتی نیست بلکه پاسخگویی به یک نیاز حیاتی است .افزایش آگاهی مردم ,لزوم نو آوری در محصول , جهانی شدن کسب و کار , گسترش بازار رقابت و رشد قزاینده نیازهای جامعه از جمله عواملی است که عرصه را بر مدیران و مجریان شرکتهای تولیدی و خدماتی تنگ نموده و آنان را ناگزیر به بهره گیری از رهنمود های مدیریت کیفیت فراگیر نموده است .موسسات آموزش عالی نیز تحت فشار روانی عظیم ناشی از پیامدهای جهانی شدن و تبعات آن ملزم به بهره گیری از مدلهای کیفیت در بازارهای فزاینده رقابت جهانی می باشند .بر همین اساس ,دانشگاهها و موسسات آموزش عالی معتبر در جهان با بکارگیری مدلهای کیفیت و رویه های خود ارزیابی بنیادی تلاش عمده ای را در جهت حفظ و بقای خود در مقابله با یان بحران بازدارنده آغاز نموده اند . در ایالات متحده آمریکا جایزه ملی کیفیت مالکولم بالدریج و در انگلستان بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت یه عنوان معیارهای ارزیابی و اطمینان از فرایند بهبود مستمر کیفیت در موسسات آموزش عالی بکار گرفته شده است .دانشگاهها و موسسات آموزش عالی در ایران نیز از این قاعده مستثنی نبوده و می بایست هر چه سریعتر خود را با این موج هماهنگ سازند.گرچه تضمین کیفیت در آموزش عالی ایران مقوله چندان جدیدی نیست لیکن تعداد محدودی از دانشگاههای کشور تاکنون به این مهم به طور اصولی پرداخته اند که این تلاشها نیز عمدتا فاقد تشکل و قلب منسجم و از پیش تدوین شده ای بوده و با دست کم حول محورهای محدودی تاکید داشته اند . شاید اولین گام در این راه تدوین کمیته ملی بهبود کیفیت در آموزش عالی باشد که متولی طرح و استقزاز نظام مدیریت کیفیت فراگیر در آموزش عالی و ناظر بر عملکرد کمیته های بهبود کیفیت مستقر در دانشگاه باشد . هدف اصلی از انجام این تحقیق تجزیه و تحلیل متدولوژی ,ساختار و تجربیات حاصل از بکارگیری رویکرد مدیریت کیفیت فراگیر در مقوله تولید و تجارت و ایجاد الگویی جامع و مناسب برای آموزش و فعالیتهای آموزشی با تکیه بر شاخصهای اصلی و تاثیر گذار در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی است . بر همین اساس در این پایان نامه ابتدا تلاش گردیده است تا بر بررسی ساختار و ویژگیهای نظام مدیریت کیفیت فراگیر در سیستم های تولیدی و مقایسه شباهتها و تفاوتهای آن با سیستم های آموزشی ,تعریف صحیحی از مفاهیم پایه و شاخصهای اثر بخش در نظام مدیریت کیفیت فراگیر برای سیستمهای آموزشی بعمل آید . در همین راستا مدلی مبتنی بر ساختار پایه فرضیه مدیریت کیفیت فراگیر در نظام های آموزشی مطرح و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است . در ادامه با توجه به رویکرد و گرایش جوامع بین المللی به سمت بهره گیری از مدل های تعالی سازمانی ,بعنوان ابزارهایی برای سنجش میزان استقرار سیستم های مدیریتی و بالاخص مدیریت کیفیت فراگیر ,نگارنده این پایان نامه تلاش نموده است تا با ترکیب و تلفیق مدلهای کیفیت موجود , یک چارچوب مدون و منسجم برای ایجاد بهبود مستمر کیفیت در موسسات آموزش عالی ارائه نماید .به عبارتی دیگر در این تحلیل ساختار تئوریکی و کاربرد مدلهای کیفیت , در جهت اطمینان از بهبود مستمر در موسسات آموزش عالی ایران مورد بررسی قرار می گیرد . دستاوردهای این تحقیق با الهام از مبانی TQM و با تلفیق مدلهای جایزه کیفیت مالکولم بالدریج ایالات متحده و بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت و مدل تعالی آفریقای جنوبی تدوین گردیده است .در تهیه الگوی تعالی برای این بخش با توجه به ویژگیهای خاص منطقه ای و سیاستهای کلان دولت ,سعی گردیده با الهام از مدلهای رایج در سایر جوامع و تطابق آن با آرمانها و محدودیت های بومی و ملی منطقه ای ,مناسب ترین الگو برای اطمینان از بهبود مستمر آموزش عالی در ایران تدوین و ارائه گردد .در واقع در انجام این تحقیق فرض شده است که هیچ مدل کیفیتی به تنهایی قادر به پوشش تمام نیازهای بخش آموزش عالی ایران برای تضمین بهبود مستمر در آن نمی باشد .بنابراین در این پایان نامه : 1 .از تجارب حاصل از استقرار مدلهای کیفیت در بخش آموزش عالی سایر کشورها بخصوص ایالات متحده آمریکا ,انگلستان و آفریقای جنوبی بهره گرفته شده است .2.مولفه های اصلی کیفیت در موسسات آموزش عالی مطرح و با توجه ویژگیهای خاص آموزش عالی در ایران اصلاح گردیده است و3.آخرین دستاوردهای بین المللی در خصوص بهبود کیفیت توسعه نو آوری و کارآفرین کردن بخش آموزش عالی لحاظ گردیده است .به منظور اثبات اعتبار و روایی تحقیق مدل پیشنهادی به دلیل سکونت نگارنده در کرمانشاه در سطح مراکز آموزش عالی این شهر مورد آزمون قرار گرفته ,که نتایج حاصله بیانگر مطلوبیت مدل می باشند.

200731

دانشگاه علم و صنعت ايران

دکتر رسول نورالنساء