شناسايي و تفكيك عوامل مؤثردر ايجاد چرخه‌هاي تجاري در اقتصاد كلان ايران

كارشناسي ارشد

چكيده نظريات مختلفي درباره علل پيدايش چرخه‌هاي تجاري و چگونگي انتقال نوسانات به ديگر بخش‌هاي اقتصادي ارائه‌شده است. بعضي از آن‌ها، شوك‌هاي سمت تقاضاي كل را عامل اصلي به وجود آورنده‌يچرخه‌هاي تجاري مي‌دانند و برخي ديگر، علت را شوك‌هاي سمت عرضه معرفي مي‌كنند. اما در مورد اينكه عملاًكدام‌يك از شوك‌هاي مذكور موجب پيدايش چرخه‌هاي تجاري مي‌شود توافق قطعي وجود ندارد. در اين راستا تلاش اقتصاددانان عمدتاً حول دو محور اصلي متمركز بوده، يكي شناخت عوامل مؤثر بر پيدايش دوره‌هاي رونق و ركود در اقتصاد و ديگري تحليل شاخص‌هاي آماري در رابطه با چرخه‌هاي تجاري، نظير دامنه، قلمروو طول دوره. در اين تحقيق چرخه‌هاي تجاري در اقتصاد ايران طي دوره‌ي 1391-1338 با استفاده از تحليل‌هاي آماري و ابزار اقتصادسنجيموردبررسي و تحليل قرارگرفته است.بدين‌صورت كه ابتدا به شناسايي عوامل مؤثر در ايجاد اين چرخه‌هاپرداخته شده،سپسبا آزمون تسلسل نشان داده شده كه چرخه‌هاي تجاري در اقتصاد ايران پديده‌اي تصادفي نيست، بعد با دو بار استفاده از فيلتر هدريك–پرسكات چرخه تجاري و جز نامنظم آن را استخراج شده است. جهت بررسي ايستايي سري‌هاي زماني از آزمون ريشه واحد ديكي فولر تعميم‌يافتهاستفاده‌شده است كه نتايج اين آزمون نشان مي‌دهد كه همه متغيرهاي موردبررسي مانا مي‌باشند. درنهايت پس از آزمون مانايي، با استفاده از مدل خود رگرسيون برداري، توابع واكنش و تجزيه واريانس به بررسي اثر شوك متغيرهاي تأثيرگذار شناسايي شده برچرخه‌هاي تجاري در اقتصاد كلان ايران پرداخته شده است. واژه‌هاي كليدي: چرخه‌هاي تجاري، اقتصاد كلان ايران، فيلتر هدريك-پرسكات، مدل خودرگرسيون برداري.

199451

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر سعيد شوال پور

سيستم‌هاي اقتصادي اجتماعي

دكترسعيد ميرزا محمدي