طراحي نظام نوآوري سلامت در حوزه سرطان مبتني بر نگاشت نهادي و سيستم اطلاعات جغرافيايي

دكتري تخصصي

امروزه، آمارهاي دنيا و به صورت خاص، كشور ايران نشان مي دهد كه سرطان به عنوان دومين عامل مرگ و مير به يكي از چالشهاي اصلي در جامعه تبديل شده است. سرطان پستان نيز سرطان اول در بين زنان است و از هر 7 زن ايراني، يك نفر درگير اين مساله مي باشد و از نظر روانشناسي، جامعه شناسي و اقتصاد ، هزينه هاي بسيار زيادي را بر فرد، جامعه و كشور تحميل مي‌نمايد. در صورتي كه با ابتكارات و اقدامات بسيار ساده، اين بيماري تا 70 درصد نيز قابل پيشگيري است. پژوهش حاضر در راستاي سياستگذاري در پيشگري، به طراحي نظام نوآوري سلامت در حوزه سرطان مبتني بر نگاشت نهادي و سيستم اطلاعات جغرافيايي پرداخته است. تحقيق حاضر از نظر هدف، بنيادي- كاربردي و از نظر شيوه گردآوري داده ها، توصيفي و از نوع پيمايشي مي باشد. جامعه پژوهش كشور ايران است. در گام نخست با استفاده از روش فراتركيب، از مطالعات مختلف عوامل موثر بر سرطان احصا گرديد. سپس در قالب مصاحبه هاي نيم ساختاريافته، از روش كيو جهت دسته بندي ذهنيتها و از روش گراندد تئوري جهت احصاءعوامل ببشتر و ارائه مدل تئوريك استفاده گرديد. كه اين گام شاكله ي روش مالتي گراندد تئوري را تشكيل مي دهد. سپس به جمع آوري داده هاي ميداني با استفاده از اطلاعات كمي و تصاوير ماهواره اي براي نقاط مختلف كشور پرداخته شد. با استفاده از داده‌هاي به دست آمده براي سالهاي 1384 ، 1390 و 1396، و روشMarkov LCM-CA در محيط GIS وضعيت استانهاي كشور تا سال 1410 پيش بيني گرديد. و مشخص گرديد تا بازه زماني مذكور، شهرهاي گرگان و اراك به عنوان شهرهاي بحراني كشور درگير اين بيماري مي شوند. جهت اعتبارسنجي پيش بيني از سه روش(دو روش كمي و يك روش كيفي) استفاده شد و همچنين جهت استخراج عوامل كليدي اثرگذار در طراحي سناريوهاي جامع كشوري با رويكرد پيش گيري از بحران، از روشهاي مبتني بر يادگيري ماشين استفاده گرديد. با استفاده از شاخصهاي به دست آمده، جهت اطمينان از سياستهاي پيشگيري موثر، تحليل حساسيت بر روي استانهاي بحراني انجام شد. كاركردهاي نظام نوآوري مبتني بر مساله با استفاده از روشهاي تصميم گيري اولويت بندي شد تا اهميت آنها در سياستهاي ارائه شده نيز داراي وزن خاصي باشد و روشن تر شود. يكي از توصيه هاي اصلي سياستي، احداث مراكزي جهت تشخيص و پيش گيري زودهنگام سرطان پستان مي باشد كه براي احداث آن نيز مكانيابي در دو شهر بحراني به دست آمده انجام شد. در نهايت، در قالب كاركردهاي نظام نوآوري مبتني بر مساله توصيه هاي سياستي جهت پيش گيري از سرطان پستان ارائه گرديد. بر اساس توصيه هاي سياستي، و در راستاي پياده سازي و عملياتي سازي آن از نگاشت نهادي استفاده گرديد. نهادهاي اصلي شناسايي شد و دستورالعمل اجرايي جهت تشكيل كارگروهها و كميته ها نيز ارائه گرديد. در نهايت، جهت اعتبارسنجي سياستها و نگاشت نهادي ارائه شده، از نظرات 58 خبره ي علمي و تجربي مرتبط و آشنا با نهادهاي مختلف به روش ارزيابي پيشين و ارزيابي همتراز استفاده گرديد. نظرات آنها اخذ و اعمال شد.

196510

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر علي بنيادي نائيني- دكتر سيد حميد خداداد حسيني

سياستگذاري علم و فناوري

دكتر برات مجردي