نقشآفريني نقاشان در مستندسازي، بازخواني و حفاظت از ارزشهاي ميراث شهري ميدان نقشجهان )نمونه موردي: آيين چراغان در دوره صفويه(

كارشناسي ارشد

ميدان نقش جهان اصفهان از مشهورترين آثار تاريخي ايران است و با وجود پژوهشهاي متعدد دربارهي آن، تا به امروز سوال هاي متعددي راجع به گذشتهي تاريخي ميدان بدون پاسخ مانده است. يكي از جنبههاي پژوهشي مهم جايگاه مغفول مواريث ناملموس با ويژگي ارتقاي ارزشهاي تاريخي ميدان است. تدقيق و شناخت اين مواريث از يك سو به واسطه جايگاه ويژه ميدان به عنوان يكي از اصيلترين فضاهاي شهري و تاريخي ايراني و از سوي ديگر ضرورت ارتقاء و حتي احياي ارزشهاي اصيل و اوليه ميدان با توجه به شتاب بالاي تغييرات كالبدي و عملكردي و ... بعد از عهد صفوي، از اهميت فراواني برخوردار است. هدف اصلي پژوهش پيش رو بازخواني موشكافانه و شناسايي ارزشهاي آيين چراغان ميدان نقشجهان در عهد صفوي و مستندسازي و تحليل جوانب مختلف اين آيين در طول تاريخ دويست و سي و پنج ساله صفويه و بررسي روند حيات آن تا زمان اكنون است. كشف تاثير متقابل ميدان نقشجهان و آيين چراغان بر يكديگر، و بيان اهداف خرد و كلان از برپايي آيين چراغان يكي ديگر از اهداف اين تحقيق است. سوال اصلي پژوهش نيز در راستاي هدف پژوهش و پاسخ به چيستي و مشخصههاي آيين چراغان در ميدان نقشجهان و گامهاي اوليه در تصوير كردن اين آيين است كه در اسناد نوشتاري توصيف شده است. روش تحقيق تحليلي، توصيفي و تاريخي و متكي بر اسناد تاريخي و ساير اطلاعات مرتبط با آيين چراغان و همچنين بيان مفاهيم جديدي در حوزهي برهمكنشهاي ميدان نقشجهان و مواريث ناملموس عهد صفوي است. اين تحقيق آيين چراغان را در پنج بخش مكان، برگزاري مراسم و امور مرتبط با چراغان، اسناد نوشتاري و تصويري، وسايل روشنايي دوره صفويه و چراغان بعد از صفويه تا به امروز، مورد بررسي قرار داده است. سپس از طريق شناسايي و تحليل ارزشهاي آيين چراغان به عنوان ميراث ناملموس شهري در بستر تحولات تاريخي و به ويژه از طريق مقايسه تطبيقي آيين چراغان از دوره صفويه تا به امروز، راهكار ارتقاي ارزش تاريخي ميدان را در اين رابطه مطرح نموده است.

196346

دانشگاه علم و صنعت ايران

مرمت و احيا بناها و بافت هاي تاريخي- حفاظت و مرمت ميراث شهري

1- دكتر فاطمه مهديزاده سراج 2- دكتر اصغر محمد مرادي