عنوان
چارچوبي پويا در ارزيابي امنيت آبي در مقياس حوضه آبريز؛ مطالعه موردي حوضه آبريز تلخه رود (آجي چاي)
نويسنده اصلي
محمحمد رضا رهنما فلاورجاني
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
بحث امنيت آب خصوصا در يك دهه اخير بسيار مورد توجه قرار گرفته و از موضوعات مهم در مستندات سازمان ملل و بحث هاي اقتصادي در كل جهان مي باشد. در يك تعريف نسبتا جامع، امنيت آب را به معناي توانايي و قابليت يك جمعيت براي محافظت از دسترسي پايدار به مقادير كافي از آب با كيفيت قابل قبول براي تأمين معيشت، رفاه انسان و توسعه اجتماعي – اقتصادي، براي محافظت در برابر آلودگي و بلاياي ناشي از آب، و حفظ اكوسيستم ها در يك فضاي آرام و باثبات سياسي تعريف مي نمايند. در اين كار تحقيقاتي، با توجه به شرايط خاص درياچه ي اروميه و زير حوضه هاي آن، حوضه ي آجي چاي به عنوان حوضه ي پايلوت در مطالعات شاخصه هاي امنيت آبي، مورد توجه قرار گرفته است. براي اين منظور با هدف ارزيابي شاخصهاي امنيت آب، از مدلSWAT (Soil and Water Assessement Tool) در شبيه سازي چرخه هيدرولوژيكي در مقياس حوضه آبريز استفاده گرديد. دوره ي زماني شبيهسازي در طي سالهاي 2005 الي 2014 بوده كه از سال 2007 تا سال 2011 به منظور واسنجي و از 2012 الي 2014 به منظور اعتبارسنجي در نظر گرفته شد. ضريب نش-ساتكليف مدل، حدود 8/0 الي 9/0 در مرحله ي واسنجي و حدود 6/0 الي 8/0 در مرحله ي اعتبارسنجي نشان داد كه مدل، عملكرد خوبي در شبيه سازي دارد. علاوه بر اين، مروري بر شاخصه هاي امنيت آبي انجام و شاخص هاي امنيت آب بر پايه ي معادلات رد پاي آب، در بررسي پايداري وضعيت حوضه تحت مطالعه مبتني بر نتايج مدل SWAT استفاده گرديد. نتايج بررسي پايداري سيستم به لحاظ شاخصههاي امنيت در سه محدوده مكاني حوضه براي آب آبي به ترتيب اعداد 42/0، 62/0 و 1) را تجربه مي نمايد. شاخصه امنيت آب آبي در حوضه آبريز آجي چاي، در سه سال دوم، سوم و هشتم شبيه سازي با شرايط ناپايداري و عدم تامين نيازهاي آبي مواجه است. همچنين در سال 2012، مقادير مصرف آب بيش از آب در دسترس حوضه است. به منظور ارزيابي اثر نحوه محاسبه نياز زيست محيطي بر شاخصه هاي امنيت آب، روش پيش فرض استاندارد و روش جريان متغير ماهانه در محاسبات لحاظ گرديدند. براساس نتايج حاصل، اعمال روش جريان متغير ماهانه منجر به بهبود شاخصه امنيت آب آبي-زيست محيطي در حوضه آبريز آجي چاي ميگردد.
شماره ركورد
196329
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
رشته تحصيلي
مهندسي عمران گرايش مهندسي و مديريت منابع آب
استاد راهنما
خانم دكتر سعادت پور