طراحي زنجيره تأمين امدادي تاب‌آور با ملاحظات عدم قطعيت

كارشناسي ارشد

بر اساس گزارش سازمان ملل، كشور ايران در بين كشورهاي جهان رتبه نخست را در تعداد زلزله‌هاي بالاي 5،5 ريشتر و يكي از بالاترين رتبه‌ها را در زمينه آسيب‌پذيري از زلزله داشته است. با اينحال اگرچه رخداد بحراني همچون زلزله غير قابل اجتناب است، با طراحي مناسب زنجيره‌هاي تامين امدادي مي‌توان امكان تأمين و توزيع به موقع منابع و كالاهاي امدادي را فراهم نمود و اثرات مخرب آن‌ را بصورت قابل توجهي كاهش داد. در اين پايان‌نامه سه مدل مكان‌يابي-تخصيص توسعه داده‌شده‌است كه به ترتيب از لحاظ درنظر‌گرفتن عدم قطعيت موجود در محيط واقعي، تكامل يافته است. ابتدا يك مدل مكان‌يابي-تخصيص تسهيلات امدادي با هدف بيشينه‌سازي برآوردن تقاضاي كالاي امدادي با اولويت كالاهاي بحراني‌تر، در عين حال كه سعي در كمينه‌سازي زمان رسيدن كالا به مناطق آسيب‌ديده داشته پيشنهاد شده‌است. منطق ‌‌مدل‌سازي بر مفهوم شعاع پوشش در تخصيص استوار بوده، احتمال اختلال در خدمت‌رساني و يا تخريب تسهيلات امدادي پس از رخداد زلزله را درنظر گرفته و به مفهوم پوشش پشتيبان در آن پرداخته شده‌است. محدوديت منابع مالي در اختيار كه لاجرم مديران را مجبور به درنظر گرفتن هزينه‌ها در برنامه‌ريزي حين بحران ‌مي‌نمايد بصورت محدوديت در بودجه در اختيار، پيش و پس از بحران وارد مدل شده‌است. هزينه‌هاي در نظر گرفته‌شده در ‌‌مدل‌سازي شامل هزينه‌هاي احداث مراكز‌، هزينه تدارك كالا پيش از بحران در انبارها و هزينه انتقال كالا پس از بحران به مناطق ‌‌‌‌‌‌‌‌آسيب‌ديده است. در مدل دوم تابع هدف به كمينه‌سازي ‌‌تأسف مناطق حادثه‌ديده پرداخته و در مدل سوم، ‌تأسف بصورت ‌تأسف نسبي ‌‌مدل‌سازي شده‌است تا به مدل ارائه‌شده به واقعيت نزديك‌تر باشد. مسئله با استفاده از نرم افزار بهينه‌سازي Groubi در Python حل شده‌است. جهت ارزيابي و اعتبارسنجي مدل پيشنهادي، زلزله در شهر تهران به عنوان مطالعه موردي انتخاب شده‌است. نتايج مطالعاتي نشان مي‌دهد كه با افزايش تعداد مراكز توزيع پايدار، عملكرد مدل بهبود مي‌يابد. مدل نسبت به بودجه پيش از بحران و ظرفيت انبارهاي پايدار حساسيت بيشتري دارد لذا سرمايه‌گذاري جهت ساخت انبارهاي پايدار با ظرفيت‌هاي قابل قبول در نقاطي كه از لحاظ ريسك اختلال در مسيرها ايمن باشند مي‌تواند ضريب اطمينان كمينه‌سازي تأسف را افزايش دهد. از سوي ديگر با تحليل زمان حل، مدل قابليت خود را در بهره‌‌گيري از آن در ابعاد بالا نشان داده است.

195951

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر ميرسامان پيشوايي

مهندسي صنايع-بهينه سازي سيستم ها

دكتر فرناز برزين پور