طراحي منظر شبانه با هدف ارتقاء حضور پذيري در عرصه همگاني؛ نمونه موردي: خيابان كوهسنگي مشهد

كارشناسي ارشد

با توسعه و پيشرفت تكنولوژي و ايجاد تغييرات جهاني در فرهنگ استفاده از عرصه عمومي، شكاف بين شب و روز به تدريج كمرنگ شد و شهر در شب، استفاده هاي بسياري در بين كاربران عرصه عمومي يافت. شهرونداني كه در طول روز، درگير مشغله و كار و فعاليت خود بوده اند، در زمان شب به تامين نياز هاي اساسي خود، از جمله گردش، تفريح و خريد مي پردازند. به طوري كه فضاي شهري شبانه، با حضور كاربران تعريف شده و پرداختن به كيفيت هاي اين عرصه مهم شهري، مي تواند پاسخگوي نياز شهروندان، تقويت كننده خاطرات جمعي بازديد كنندگان و هويت بخش فضاي شهري شود. افزايش پذيرندگي، دعوت كنندگي و به عبارتي، حضورپذيري عرصه همگاني شهري، مي بايست از اولويت هاي مسئولين، مديران و طراحان شهري باشد. الگوي صحيح مديريت زندگي شبانه عرصه عمومي، تنها با رعايت الزامات چند بعدي سازنده اين فضا مقدور خواهد بود. به طوري كه علاوه بر توجه به اصول زيبا شناختي و كالبدي فضا، در نظر گرفتن ذهنيات كاربران و عملكرد مورد انتظار آنان از فضاي شهري، حائز اهميت بسياري خواهد بود. عرصه عمومي به عنوان بستر فعاليت هاي شهروندان، در تركيبي از عينيات و ذهنيات ايجاد شده در ادراك كاربران فضا، تصوير ذهني متمايز و شاخص خود را ايجاد كرده، حضور هرچه بيشتر شهروندان در فضا، مي تواند اين تصوير را پررنگ تر و نقش كيفيت هاي عرصه عمومي را، واضح تر نشان دهد. هدف اين پژوهش، استخراج كيفيت هاي مورد نياز طراحي منظر شهري براي ارتقاء حضور پذيري شبانه عرصه عمومي خيابان كوهسنگي مشهد ميباشد. در اين پژوهش با رويكرد توصيفي- تحليلي، روش هاي كمي و كيفي پژوهش و تركيبي از مطالعات كتابخانه اي و ميداني، استفاده شده است. جمع آوري اطلاعات با استفاده از پرسشنامه متخصص و بهره گيري از روش AHP با تحليل معيارها و زير معيارها به وسيله نرم افزار Expert Choice، صورت گرفته و نتايج حاصل، به ارائه مؤلفه ها، كيفيات و شاخص هاي دستيابي به عرصه عمومي شبانه منجر شده است. در نهايت، نتايج پژوهش، معيار هاي كارآيي فعاليت و عملكرد، نفوذپذيري و دسترسي فضا، عدالت فضايي و همه شمولي، پاسخ دهندگي فرم و كالبد فضا، پايداري زيست محيطي، تقويت حس مكان و توجه به وحدت بصري خيابان شناسايي شدند و براي تحقق هر يك از اين معيار ها، زير معيار هاي ويژه اي نيز تعريف و امتياز دهي شده اند. سپس مسائل و مشكلات اساسي خيابان كوهسنگي مشهد، كه با برداشت هاي ميداني، مصاحبه مجازي با كاربران فضا و در قالب جداول SWOT، استخراج و بررسي شده، با شاخصه هاي استخراج شده از چارچوب نظري تركيب شده اند. اين اطلاعات در نهايت به چشم انداز خيابان، اهداف، راهبرد ها، راهكار ها و پروژه هاي باز طراحي و اصلاح منظر شبانه خيابان كوهسنگي مشهد منجر شد.

195940

دانشگاه علم و صنعت ايران

طراحي شهري

آقاي دكتر عبدالهادي دانشپور