كارشناسي ارشد

تاب‌آوري اين روزها به دغدغه مهمي براي شهرها تبديل شده است؛ به طوري كه توجه و پرداختن به آن، به خصوص در شهرهايي كه لرزه‌خيز هستند، حائز اهميت است. اما با وجود اهميت اين موضوع، مديريت شهري در پرداختن به آن ضعيف بوده و بعضاً در هنگام وقوع حوادث، شهرها خسارات بيشتري را متحمل مي‌شوند. از آنجايي كه تاب‌آوري شهري يك موضوع بسيار مهم و البته جديدي است با چالش‌هايي نيز روبه‌رو است. زيرا تاب‌آوري شهري داراي ابعاد مختلفي است كه هر كدام از اين ابعاد نياز به بررسي هاي جدي دارد تا مديران و مهندسين و كارشناسان ديد بازتر و بهتري به اين موضوع داشته باشند كه شهر بعد از هر حادثه‌اي بتواند در كمترين زمان ممكن خود را بازيابي كند. در اين ميان، تاب‌آوري و پايداري اهداف اصلي شهرهاي آينده خواهند بود. عواقب جبران ناپذير حوادث طبيعي و آسيب هاي اجتماعي، اقتصادي و زيست محيطي شهرهاي معاصر موجب شده تا مفاهيم پايداري و تاب‌آوري تا حد زيادي به هم مرتبط شوند. در اين راستا، پس از بيان توضيحاتي راجع به تاب¬آوري و به كارگيري آن در شهرها و بررسي مطالعات و پژوهش¬هاي صورت گرفته پيرامون اين حوزه، مدلي توسط اتراچالي به منظور ارزيابي كمي تاب‌آوري شهري توسعه داده شد. اساس مدل پيشنهادي اتراچالي بر مبناي شاخص¬هاي تاب¬آوري است كه با در نظرگرفتن شهر به عنوان سيستم پيچيده¬اي كه متشكل از چندين بخش مختلف مي¬باشد و با يكديگر در تعامل هستند، با استفاده از شاخص¬هاي تاب¬آوري شهري به بيان كمي ميزان تاب¬آوري مي‌پردازد. به اين منظور پس از توسعه سيستم شاخص تاب¬آوري توسط ايشان، شاخص¬هاي ارائه شده با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي (AHP) وزن‌دار شدند؛ سپس اين مدل در شهر قم پياده سازي گرديد و از آنجايي كه امكان بررسي كل شهر قم ميسر نبود به دليل عدم وقت كافي از منطقه 3 و 4 به عنوان نمونه شهري استفاده شد و مقدار هر شاخص در منطقه 3و4 شهر قم بر اساس مقياس پنج مرحله-اي تعيين شد و نهايتاً با استفاده از روابط پيشنهاد شده، ميزان نهايي تاب¬آوري شهري محاسبه گرديد. ميزان نهايي تاب¬آوري شهري، براي منطقه 3 قم برابر 29/0 و منطقه 4 قم برابر 39/0 بر¬آورد شد. همچين به تفكيك ديدگاه‌هاي كارشناسان پرداخته شد تا وجه تمايز نظرات آن‌ها و تاثير آن‌ها در تاب‌آوري شهري مشخص شود. كمي¬سازي تاب¬آوري به فهم بهتر آن توسط مسئولان، سياست‌گذاران و محققان كمك مي‌كند و با كمي¬سازي اين مفهوم مي‌توان بر جايگاه آن در سياست‌هاي مديريت بحران تأكيد كرد تا دستيابي به هدف نهايي كه همان حفظ جان و مال و معيشت مردم است، تسهيل و ميسر گردد.

195846

دانشگاه علم و صنعت ايران