(طراحي شهري طبيعت گرا با تأكيد بر رويكرد شهرسازي منظر طبيعي (مورد پژوهي: رودخانه مركزي شهر خمين)

كارشناسي ارشد

امروزه يكي از مهم¬ترين دغدغه¬هاي طراحي شهري، توجه به محيط زيست است و يكي از مهم¬ترين دغدغه¬هاي طراحان شهري، سازگاري شهر با ويژگي¬هاي بستر محيط و ايجاد شرايط مطلوب براي آشتي انسان با طبيعت است. رويكرد شهرسازي منظر نقش مهمي در از بين بردن تقابل محيط مصنوع و محيط طبيعي در شهر را دارد. توجه به شهرسازي منظر طبيعي موجب ايجاد محيطي مي¬شود كه به واسطه كيفيت كالبدي، اجتماعي و بصري بهينه، سبب تجلي فعاليت¬هاي پويا و سرزندگي فضاهاي شهري مي¬شود. همچنين سازگاري شهرها با محيط زيست و بستر طبيعي شهر موجب افزايش حضورپذيري، همه¬شمولي و بهبود عملكرد منظر طبيعي و پايداري اكولوژيك مي¬شود. پژوهش حاضر براي رفع مشكلات موجود و مسائل احتمالي آينده ناشي از نبود فضاهاي مناسب در پيرامون رودخانه¬هاي رها شده، تعريف شده و هدف اصلي آن، شناسايي امكانات و محدوديت¬هاي موجود براي رودخانه¬ها و استفاده از آنها در جهت ارائه طرح بهينه است. رودخانه مركزي شهر خمين، در ميان شهر از جهت جنوب غرب به شمال شرق كشيده شده و چندين سال است كه بستر آن، جز در برخي قسمت¬ها، به طور كامل خشك شده است. خشك شدن رودخانه پيامدهاي منفي بسياري داشته و موجب بروز مشكلاتي براي شهر خمين شده است. از جمله اين مشكلات مي¬توان به مسائل و مشكلات زيست¬محيطي در اثر وجود منابع آلوده¬كننده و سرريز آن¬ها به رودخانه، نبود سرزندگي اجتماعي و رونق نداشتن فعاليت¬هاي اقتصادي لبه آب در شهر خمين اشاره نمود. مسائل موجود در بستر، حريم و فضاهاي شهري اطراف رودخانه، در نهايت منجر به از ياد بردن طبيعت در اين محدوده شده است. از سوي ديگر شكاف علمي و حرفه¬¬اي ميان رشته¬هاي طراحي شهري و معماري منظر طبيعي، نياز به يكپارچه كردن اين دو رشته در قالب رويكردي ديگر را افزايش مي¬دهد. پژوهش از لحاظ هدفمندي كاربردي است و به طور كلي به دليل ماهيت پردازه و ويژگي‌هاي اين رودخانه، روش¬شناسي انجام پژوهش در اين طرح به صورت آميخته و تركيبي از رويكردهاي كمي و كيفي است. در مراحل مختلف از انجام پردازه هر يك از اين روش‌ها به فراخور ويژگي‌ها و الزامات پيش‌رو مورد استفاده قرار مي‌گيرند. به اين صورت كه روش‌هاي كمي در مواردي همچون برداشت ابعاد، اندازه‌ها، موارد مربوط به هيدرولوژي رودخانه، مسائل اقتصادي، برداشت‌هاي كالبدي و غيره، و روش‌هاي كيفي به منظور شناخت محدوده و تحليل و سنجش ويژگي‌هاي آن استفاده مي‌شوند. در اين پژوهش از شيوه¬هايي مانند پيمايش اجتماعي، مشاهده، سوات، مطالعات كتابخانه¬اي، AHP و غيره استفاده مي¬شود. نتايج حاصل از پژوهش بيانگر آن هستند كه رويكرد شهرسازي منظر طبيعي به عنوان راه¬حلي براي آشتي دادن دوباره انسان با طبيعت در محدوده مورد مطالعه مورد بررسي قرار مي¬گيرد. بدين¬ترتيب راه¬حل كلي براي چنين پردازه¬اي، پيوند هر چه بيشتر شهر با طبيعت در قالب يك طرح طبيعت¬گرا و بر اساس اصول شهرسازي منظر طبيعي است.

195494

دانشگاه علم و صنعت ايران

طراحي شهري

دكتر مصطفي بهزادفر