طراحي شبكه زنجيره‌تأمين تاب‌آور سوخت زيستي با در نظر گرفتن ريسك‌ اختلال (مطالعه‌ي موردي كشور ايران)

كارشناسي ارشد

در دهه‌هاي اخير، اثرات زيان‌بار ناشي از استفاده‌ي بي‌رويه سوخت‌هاي فسيلي و مشكلات فراوان ناشي از مصرف رو به رشد آن‌ها در جهان از نگراني‌هاي مهم بشر بوده است. در اين ميان بيوديزل در مقايسه با ديزل معمولي مي‌تواند به‌طور مؤثرتري منجر به تأمين سوخت پايدار و تجديدپذير، بهبود بهره‌وري موتور، ذخيره‌سازي ايمن‌تر و كاهش وابستگي به سوخت خارجي شود. بدين جهت در اين پايان‌نامه به طراحي يك شبكه زنجيره‌تأمين تاب‌آور و استوار با در نظر گرفتن ريسك‌هاي عملياتي و اختلال براي توليد بيوديزل نسل دوم از دو منبع جاتروفا و روغن استفاده شده پرداخته شده است. اهداف در اين مدل برنامه‌ريزي تصادفي دو مرحله‌اي و سناريو محور متشكل از كاهش هزينه‌هاي سيستم، كاهش ناتاب‌آوري شبكه و حداكثر‌سازي اثرات اجتماعي مي‌باشند و هر سه بعد پايداري اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي در طراحي شبكه در نظر گرفته شده‌اند. در مرحله‌ي اول مدل‌سازي، به منظور تعيين نقاط بالقوه براي كشت جاتروفا، بر‌اساس ويژگي‌هاي موثر در كشت اين گياه و بهره‌گيري از روش‌هاي بهترين _ بدترين و سيستم اطلاعات جغرافيايي به ارزيابي استان‌هاي كشور پرداخته شده است. سپس در مرحله دوم به طراحي شبكه زنجيره‌تأمين با پنج سطح سايت‌هاي عرضه، پردازش مياني، پردازش، توزيع و ذخيره‌سازي و مراكز تقاضا پرداخته شده است. تصميمات مهم استراتژيك در اين مدل غير‌قطعي چند منبعي، چند محصولي و چند دوره‌اي شامل تعيين مكان‌هاي بهينه براي احداث مراكز عرضه، مراكز پردازش مياني، مراكز پردازش و مراكز توزيع و ذخيره‌سازي، انتخاب تكنولوژي مناسب تبديل، منبع‌يابي و تخصيص زيست‌توده مي‌باشند. تصميمات عملياتي و تاكتيكي نيز متشكل از برنامه‌ريزي و كنترل موجودي، جريان مواد، ميزان كمبود، ميزان توليد، تعيين مسير و نوع حمل و نقل مناسب هستند. در اين زنجيره اثر وقوع اختلال بر تمامي سطوح احداث شده از مراكز كشت جاتروفا تا مراكز توزيع و ذخيره‌سازي بيوديزل در نظر گرفته شده است. اين اختلالات به صورت كامل، جزئي و مستقل از يكديگر هستند و براي مقابله با اثرات آن‌ها از استراتژي‌هاي پيشگيرانه تاب‌آوري شامل كاهش پيچيدگي جريان، پيچيدگي گره و بحراني بودن گره استفاده شده است. در انتها براي حل مدل‌ چند هدفه از روش اپسيلون محدوديت تقويت شده استفاده كرده و از رويكرد استوارسازي جهت مقابله با عدم قطعيت در مدل استفاده شده است. نتايج حاصل از حل مدل در شرايط مختلف نشان‌دهنده‌ي بهبود 46/9 درصدي هزينه مدل تاب‌آور نسبت به مدل مختل شده در هنگام وقوع اختلال مي‌باشند.

195452

دانشگاه علم و صنعت ايران

بهينه‌سازي سيستم‌ها

دكتر سيد محمد سيدحسيني