مسيريابي دوره‌اي، چندهدفه و پايدار وسايل نقليه با در نظر گرفتن سايت‌هاي تخليه، براي جمع‌آوري پسماندهاي پزشكي ( به همراه مطالعه موردي واقعي)

كارشناسي ارشد

پسماند پزشكي يكي از متنوع‌ترين و خطرناك‌ترين پسماندها به شمار مي‌رود. مديريت نادرست اين پسماندها مي‌تواند منجر به خطرات جدي براي سلامت انسان‌ها و محيط زيست بشود. پسماندهاي توليد شده بايد به موقع و به روش درستي از مراكز درماني جمع‌آوري شوند و براي بي‌خطرسازي به تسهيلات مربوطه حمل شوند. در اين تحقيق يك مسئله‌ي مسيريابي پايدار براي جمع‌آوري پسماندهاي پزشكي ارائه مي‌شود. امروزه رسيدن به توسعه‌ي پايدار به يكي از مهم‌ترين دغدغه‌هاي سياست گذاران و جوامع و محققين تبديل شده است. در مسائل پايدار سعي در ايجاد تعادل بين كيفيت اقتصادي و اجتماعي و زيست محيطي مي‌شود. در ادبيات مسيريابي جمع‌آوري پسماند در زمينه‌ي در نظر گرفتن تمام اهداف توسعه پايدار شكاف تحقيقاتي وجود دارد و جمع‌آوري پسماند پزشكي و كاهش ريسك اين پسماندها در منشا توليد توسط بهبود در فرآيند جمع‌آوري مورد بررسي قرار نگرفته است. در اين تحقيق در كنار كاهش هزينه‌هاي ثابت و متغير و كاهش مصرف سوخت وسايل نقليه به عنوان اهداف اقتصادي و زيست محيطي ، تابع هدف جديدي براي كاهش ريسك چند نوع پسماند خطرناك به عنوان هدف اجتماعي ارائه شده است. اين تابع هدف با در نظر گرفتن پارامترهايي نظير احتمال انتقال بيماري توسط هر نوع پسماند، شدت اثر ناشي از منتقل شدن بيماري از هر نوع پسماند ، مقدار هر نوع پسماند و جمعيت در معرض پسماندها كه همگي فاكتورهاي تعيين كننده‌ي خطر در مراكز درماني هستند ترتيب ملاقات مراكز درماني را به نحوي تعيين مي‌كند كه سرويس‌دهي به مراكز پر‌خطر زودتر از مراكز كم‌خطرتر اتفاق بيفتد و ريسك كاهش سلامت عمومي به حداقل برسد. جهت نزديك شدن مدل رياضي به شرايط واقعي انواع مشتقات مسئله‌ي مسيريابي وسايل نقليه مانند مسيريابي دوره‌اي، مسيريابي با تسهيلات مياني، سفرهاي چندگانه، مسيريابي باز و محدوديت ظرفيت تسهيلات مياني و وسايل نقليه و محدوديت مدت زمان مجاز براي جمع‌آوري پسماند در مدل در نظر گرفته شده است كه پيچيدگي محاسباتي آن را زيادتر كرده است. اهداف‌ در مسائل چند هدفه ممكن است در تعارض باشند و به دست آوردن مجموعه جواب پارتو تصميم گيرنده را براي يافتن جواب مطلوب و پياده‌سازي آن كمك مي‌كند بنابراين در اين تحقيق براي حل مدل پيشنهادي يك الگوريتم ژنتيك چند هدفه كه با تعدادي الگوريتم ابتكاري براي بهبود تركيب شده است طراحي و اجرا مي‌شود. نحوه‌ي نمايش جواب در اين الگوريتم به روش جديدي ارائه شده است. كارايي و اثربخشي روش حل در ابعاد كوچك و بزرگ مورد بررسي قرار مي‌گيرد. همچنين پارامترهاي مدل تحليل حساسيت مي‌شوند تا تاثير آن‌ها در بهينه‌سازي مسئله مشخص شود. كاربرد الگوريتم پيشنهادي با يك مطالعه موردي براي يك شركت جمع‌آوري پسماند پزشكي در اصفهان نشان داده مي‌شود و جهت ايجاد تعادل ميان اهداف با استفاده از روش ايده‌آل جابه‌جا شده يك جواب سازشي به عنوان راه حل مسئله از ميان مجموعه جواب پارتو انتخاب مي‌شود . با توجه به نتايج ، با 66/33 درصد افزايش هزينه و 12 درصد افزايش مصرف سوخت نسبت به سيستم جمع‌آوري كنوني، مي‌توان تا 09/45 درصد ريسك شيوع بيماري در جامعه را كاهش داد و سلامت عمومي را تضمين نمود.

194918

دانشگاه علم و صنعت ايران

سيستم هاي كلان اقتصادي و اجتماعي

دكتر سيد فريد قنادپور