ارائه راهنماي طراحي در محلات آسيب ديده با رويكرد كاهش بي خانماني (مطالعه موردي: محله لبخط شوش)

كارشناسي ارشد

امروزه معضل بي خانماني، تبديل به جزء جدايي ناپذيري از چهره ي بسياري از كلانشهرها شده است.اين پديده كه عرصه ي نمود عيني آن فضاهاي عمومي شهري است، اغلب با مشكلاتي از قبيل اعتياد و نيز ساير مسائل جسمي و رواني همراه است . سرعت روند رشد اين پديده به ويژه در سال هاي اخير ، به دليل بروز در فضاي شهر و نيز آسيب هاي جانبي مختلف، بسياري از نهاد هاي مرتبط با شهر و يا فعال در حوزه هاي اجتماعي را به تلاش در راستاي ارائه ي راهكاري براي حل اين معضل واداشته است. در اين ميان شهر به عنوان بستر، ايفاي نقش كرده و بسياري از واحد هاي آن از جمله كوچه ها و معابر، ميادين ، پارك ها و حتي در مواردي محلات، با اين آسيب دست به گريبان اند. هدف از اين پژوهش، شناخت عوامل محيطي و مؤلفه هاي كالبدي زمينه ساز و يا تشديد كننده بي خانماني و در ادامه، ارائه ي راهنماي طراحي جهت كاهش اين آسيب در سطح محلات بوده است. پژوهش حاضر از منظر هدف در دسته ي پژوهش هاي كاربردي قرار داشته، هم چنين روش تحقيق در اين پژوهش در دسته بندي روش هاي "توصيفي-تحليلي" است كه طي آن توصيف مفاهيم به صورت نظام مند، با تجزيه و تحليل محتوا همراه مي شود. هم چنين براي پردازش اطلاعات تحقيق از نرم افزارهاي GIS و Excel و از تكنيك SWOT براي تحليل يكپارچه استفاده شده و سپس تدوين راهبردها و سياست هاي پيشنهادي، صورت گرفته است. محله لبخط، واقع در جنوب شرقي ميدان تاريخي شوش ، به عنوان محله اي متجاهر به بي خانماني به عنوان نمونه موردي اين پژوهش انتخاب شده و مورد بررسي قرارگرفت.ابتدا عوامل اثرگذار بر شكل گيري پديده ي بي خانماني در اين موضع مورد شناخت و تحليل واقع شد. از جمله ي اين عوامل ، مي توان به مسائل ناشي از همجواري كاربري ها، نحوه توزيع خدمات عمومي شهري و توزيع زيرساخت ها و نيز چگونگي دسترسي ها اشاره كرد. در ادامه، جايگاه و نقش عواملي نظير سهولت دسترسي به مواد مخدر و عدم وجود عوامل بازدارنده ي مصرف و ترك خانه، از منظر نهادي و نيز ويژگي هاي كالبدي ، به عنوان عوامل تشديد كننده در سيكل پديده ي كارتن خوابي در اين محله تبيين شد.سپس اهداف، راهبرد ها و سياست هاي پيشنهادي در راستاي كاهش آسيب و شكستن اين سيكل، پيشنهاد شده و در نهايت راهنماي طراحي براي اين محدوده ارائه گرديد. واژه هاي كليدي: فضاي شهري، بي خانماني، آسيب اجتماعي، محله لبخط شوش

194733

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر محمد صالح شكوهي بيدهندي

شهرسازي

دكتر سيد عبدالهادي دانشپور