عنوان
برنامه ريزي توسعه گردشگري روستايي مبتني بر اكوتوريسم پايدار، مورد پژوهي ناحيه كجور در استان مازندران
نويسنده اصلي
امين اميني كاشاني
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
امروزه گردشگري به عنوان يك صنعت مهم در جهان مورد توجه قرار دارد. صنعت گردشگري مي‌تواند موجبات توسعه و تعادل ناحيه‌اي، تحول اقتصادي و بالا بردن سطح تعاملات اجتماعي يك جامعه را با برنامه‌ريزي درست و رعايت اصول پايداري فراهم كند. اين صنعت مي‌تواند به ويژه در جوامع كوچك و مناطق روستايي با توجه به شرايط نامساعد اقتصادي و روند مهاجرفرستي و خالي از سكنه شدن اين نواحي، تغييرات بسيار شگرفي ايجاد كرده و احياي اين مناطق را از جهات مختلف اقتصادي و اجتماعي رقم بزند. همچنين وجود پتانسيل‌هاي تاريخي و فرهنگي و وجود مناطق بكر اكوتوريستي در نواحي روستايي، زمينه بسيار مطلوبي را در جهت توسعه گردشگري در اين مناطق فراهم مي‌كند. در ايران نيز با توجه به تنوع اقليمي و وجود مناطق وسيع روستايي با جاذبه‌هاي بكر طبيعي و تاريخي-فرهنگي متعدد، گردشگري مي‌تواند به عنوان يك عامل مهم در جهت توسعه و احياي اين مناطق به كار گرفته شود. يكي از اين مناطق كه داراي پتانسيل‌هاي ويژه‌اي در زمينه گردشگري روستايي و اكوتوريسم مي‌باشد، ناحيه كجور در استان مازندران است. با توجه به قدمت تاريخي و وجود مناطق روستايي بكر با قابليت‌هاي اكوتوريستي در اين ناحيه، پژوهش حاضر در نظر دارد با بررسي، مطالعه و شناخت زمينه‌هاي موجود اقتصادي، اجتماعي، زيست محيطي و كالبدي و همچنين وضعيت حال حاضر گردشگري در ناحيه، برنامه‌ريزي مناسبي را به منظور توسعه گردشگري روستايي با تكيه بر اكوتوريسم پايدار تدوين و ارائه نمايد. جامعه آماري اين پژوهش شامل روستائيان ساكن در ناحيه، گردشگران داخل و خارج استان و مسئولين و متخصصان دستگاه‌ها و نهادهاي مرتبط با گردشگري روستايي مي‌باشند. روش گردآوري اطلاعات در اين پژوهش به دو صورت كتابخانه‌اي و ميداني بوده كه در روش كتابخانه‌اي با مراجعه به اسناد و مدارك موجود اطلاعات توصيفي و نظريه‌اي به دست آمد و در روش ميداني با استفاده از ابزار پرسشنامه و مصاحبه نظرات مردم محلي، گردشگران و مسئولين و متخصصان به صورت جداگانه و در غالب سه نوع پرسشنامه تهيه و در بين آنها توزيع گرديد. در ادامه به منظور ساخت مدلي تحليلي، فهرستي از نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهديدها مورد شناسايي قرار گرفت. سپس براي برطرف كردن يا كاهش نقاط ضعف و تهديدها و تقويت و بهبود نقاط قوت و فرصت‌ها، بر اساس فرايند برنامه‌ريزي راهبردي به منظور توسعه گردشگري روستايي ناحيه كجور، بيانيه چشم‌انداز تدوين گرديده و سپس با تعيين شش هدف استفاده از جذابيت‌ها و قابليت‌هاي گردشگري ناحيه، توسعه روستايي بر پايه گردشگري، حفظ ميراث طبيعي و تاريخي- فرهنگي ناحيه، توسعه امكانات و زيرساختهاي مرتبط با گردشگري، تقويت الگوهاي اجتماعي و فرهنگي و استفاده از مشاركت ذينفعان، راهبردها و سياست‌هاي مناسب در راستاي رسيدن به اهداف مذكور، تدوين گرديد. در ادامه نيز برنامه‌هاي اقدام در دو سطح كل ناحيه و نقاط روستايي در دو بخش موضوعي و موضعي پيشنهاد شده است. برنامه‌هاي مهم پيشنهادي در زمينه تقويت زيرساختها و امكانات ناحيه، تقويت مشاركت جامعه محلي و بخش خصوصي، تهيه برنامه جامع گردشگري، حمايت از توليد محلي در بخش كشاورزي، دامداري، كشت گياهان دارويي و صنايع‌دستي ناحيه كجور است. در نهايت چهار مسير گردشگري در ناحيه پيشنهاد شده و براي هركدام از روستاهاي اين چهار مسير نيز برنامه‌هايي نظير ايجاد و تجهيز اقامتگاه‌هاي بومگردي، ايجاد بازارچه عرضه محصولات محلي، مسير ويژه دوچرخه و ... پيش بيني شده است.
شماره ركورد
194675
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
رشته تحصيلي
شهرسازي - برنامه‌ريزي منطقه‌اي
استاد راهنما
دكتر مهران علي الحسابي