عنوان
طراحي مجتمع مسكوني با رويكرد مشاركتي
نويسنده اصلي
مريم محمدي
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
امروزه در اكثر پروژه‌هاي طراحي ، كاربر تنها به استفاده از فضا مي‌پردازد و در فرآيند توليد فضا سهمي ندارد و درنهايت بسياري از پروژه‌ها به دليل عدم انطباق با خواست ها و نيازهاي كاربر مورد استقبال قرار نگرفته و شكست مي‌خورند . طراحي و برنامه‌ريزي متداول ، اغلب مهارت مصرف‌كنندگان را دست‌كم مي‌گيرد و دخالت آنان را در تصميم سازي انكار مي‌كند ، در حالي كه آموزش نديدن شهروندان در طراحي يا برنامه‌ريزي منافاتي با توانايي آنان براي نظر دادن در مورد راه‌حل‌ها در فرآيند تصميم سازي ندارد .
هدف از اين پژوهش دست‌يابي به راهبردهايي عملي براي مشاركت كاربر در فرآيند برنامه‌ريزي و طراحي خانه‌اي مخصوص به خود است . به صورتي كه سبك زندگي ، ارزش‌ها ، خواسته‌ها ، نيازها و ويژگي‌هاي شخصيتي متفاوت افراد ، با حضور فعال خودِ كاربر در فرآيند ، در نظر گرفته شود و محصول نهايي خانه‌اي متناسب و مخصوص وي باشد . تمركز اصلي پژوهش بر بررسي و آزمايش شيوه‌ها و سطوح متفاوت مشاركت افراد در برنامه‌ريزي و طراحي واحد همسايگي و يك‌خانه براي خود است .
اين پژوهش در دو مرحله توصيفي-تحليلي و كيفي (تجربي) انجام‌شده است . در مرحله اول با جست‌وجوي منابع و مرور ادبيات و بررسي نمونه‌هاي موردي اجراشده از پروژه‌هاي مشاركتي ، مؤلفه‌هاي معماري مشاركتي ، مقولات ، شاخص‌ها ، راهبرد و راهكارهايي به‌منظور تعريف دقيق پروژه ، تدوين مراحل آن و شيوه انجام هر يك از مراحل ، به دست آمد . مرحله دوم تحقيق به‌صورت ميداني و با انجام مصاحبه و پرسشنامه‌هاي تصويري ، با دسته‌بندي جامعه آماري به‌صورت خانواده ، در سه مرحله سايت پلان ، واحدهاي مسكوني و نما ، مشاركت با استفاده از سه روش (روش 1 ، روش 2 ، روش 3 ) در سطوح متفاوت ، انجام شد .
در پايان كار ، با بررسي كاركرد فرآيند هر سه روش در ارتباط با تحقق اهداف مشاركت ، مي توان نتيجه گرفت كه روش 2 فرايندي كامل‌تر و جامع‌تر براي مشاركت كاربر در طراحي خانه خود ، ارائه مي دهد . اما در حقيقت ، هر يك از اين سه روش الزاماتي براي كسب نتيجه بهتر دارد . در واقع كاربر و توانايي هاي اوست كه استفاده از روش‌هاي مختلف را با محدوديت مواجه مي‌كند . توانايي بيان احساسات و خودابرازگري ، صحبت درباره خواسته‌هاي خود ، ميزان توجه و دقت به محيط اطراف ، خودباوري و اعتماد به نفس ، قدرت تصميم‌گيري ، درك فضايي كاربر ، سن كاربر ، تحصيلات و موقعيت اجتماعي ، ميزان همكاري و حوصله او و ... از عواملي هستند كه موفقيت و عدم موفقيت هر يك از اين روش‌ها را تحت تاثير قرار مي‌دهد . طراح تنها تا حدي با استفاده از ابزارهاي مناسب مي‌تواند نتيجه بهتري از فرآيند كسب كند .
در حقيقت ، نمي‌توان اين سه روش را روش هايي كاملا مجزا و متفاوت از از هم دانست . در واقع مي توان گفت استفاده از روش 2 به عنوان فرايند اصلي با استفاده از ابزارهاي مناسب در تركيب با روش 1 و 3 به طوري كه با توجه به شرايط و توانايي‌هاي كاربر ، ميزان استفاده از هر كدام و سطح مشاركت كاربر تغيير كند ، مي‌تواند ما را به نتيجه بهتري برساند .
شماره ركورد
194578
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
رشته تحصيلي
معماري
استاد راهنما
دكتر سيد عباس آقا يزدان فر - دكتر ندا سادات صحراگرد منفرد