طراحي مسكن فراگير با رويكرد انعطاف پذيري و عدالت اجتماعي در محله فيضيه تهران

كارشناسي ارشد

در هر جمعيتي، افراد در طيفي از كاملاً سالم تا بدترين شرايط از ناتواني و معلوليت قرار مي‌گيرند. هنگامي‌كه تمهيدات لازم در محيط در نظر گرفته نشده باشد، افراد سالم تنها افرادي هستند كه در برخورد با معماري دچار معلوليت نمي‌شوند. بيش از يك ميليارد نفر در سراسر جهان، به نوعي، ناتواني را تجربه مي‌كنند. از اين تعداد حدود 10٪ كاربران ويلچر هستند. در حالي كه مشكلات حركتي تنها چالشي نيست كه كاربران ويلچر با آن مواجه مي‌شوند، اما عدم همه‌شمولي محيط، از جمله مشكلاتي است كه اين افراد به طور روزانه با آن درگير هستند. در سال‌هاي اخير، جامعه طراحي شاهد توسعه چندين رويكرد با هدف در نظر گرفتن تنوع در توانايي‌ها و شرايط انساني بوده‌است. يكي از اين رويكردها، طراحي فراگير است. با استفاده از خصوصيات متنوع مكاني و فرصت‌ها، طراحي فراگير اين امكان را دارد كه به شيوه‌اي پايدار در رفع چالش‌هاي جامعه متنوع كمك كند و سعي مي‌كند بيشترين طيف ممكن از كاربران را در طول طراحي در نظر بگيرد. مسكن فراگير به افراد امكان مي‌دهد تا زماني كه تمايل دارند، در خانه‌هاي خود بمانند. فرض اين پژوهش بر آن بوده است كه اگر اصول طراحي فراگير در محيط‌هاي شهري و مسكوني به‌كار برده شود، حضور افراد داراي محدوديت جسمي-حركتي در عرصه‌هاي زندگي شخصي و اجتماعي تقويت مي‌شود. در اين پژوهش كه به صورت مرور سيستماتيك انجام شده است، مطالعات با استفاده از عبارات جستجوي تعريف‌شده و با استفاده از پايگاه‌هاي فارسي و خارجي مشخص، در بازه زماني 1977-2019 بازيابي گرديد. منابع بر اساس تطابق با معيارهاي ورود و خروج انتخاب و اطلاعات مورد نياز جهت بررسي از آن‌ها استخراج و وارد نرم‌افزار endnote گرديد و پس از انتخاب نهايي از ميان پايگاه‌ها، به كمك فهرست ارزيابي منابع Braun and Clarke مورد بررسي قرار گرفته شدند و در نهايت به شيوه‌ تحليل محتوا مولفه‌هاي آن‌ها استخراج شد. از بين 10702 منبع بهدست آمده، 118 منبع انتخاب گرديد و از اين ميان، 39 مولفه استخراج شد و به منظور اعتبار بخشيدن به ميزان اهميت مولفه‌ها، مشاهده‌ ميداني صورت گرفت. يافته‌هاي اين مطالعات نشان مي‌دهد از ميان مولفه‌هاي موجود، «دسترسي‌پذيري»، «عدالت اجتماعي» و «انعطاف‌پذيري» مهم‌ترين مولفه‌هايي هستند كه در فراگير شدن محيط زندگي در مقياس مسكن و واحد همسايگي نقش دارند.

194336

دانشگاه علم و صنعت ايران

معماري - مسكن

دكتر سيد عباس يزدانفر - دكتر سعيد نوروزيان ملكي