برنامه ريزي حمل و نقل زميني مواد معدني با در نظر گرفتن عدم قطعيت در تقاضا

كارشناسي ارشد

برنامه‌ريزي يك شبكه حمل‌ونقلي بهينه چند منظوره با درنظر گرفتن زمان و هزينه‌هاي زيست محيطي يكي از مسائل مهم و چالش‌برانگيز عصر حاضر است. هم‌اكنون، عليرغم وجود منافع اجتماعي حمل‌ونقل ريلي از جمله ايمني بالا و مصرف سوخت و آلايندگي كمتر، سهم اين شيوه در حمل زميني بار داخلي كشور كمتر از بيست درصد است. يكي از دلايل اين امر جذابيت كمتر ريل نسبت به جاده براي صاحبان كالا است. به طوري‌كه، صاحبان كالا حاضرند با مصرف هزينه و زمان بيشتر از سيستم جاده‌اي استفاده كنند، و در نتيجه از ظرفيت‌هاي شبكه ريلي به‌طور كامل استفاده نمي‌شود. براي حل اين مسأله بايد تابع هدفي را بهينه‌سازي كرد به نحوي كه معيارهايي از قبيل هزينه سفركمينه شود در حالي كه زمان رسيدن محصول مورد نظر در مقصد نيز كمينه شود و در نهايت رضايت مشتريان به حداكثر برسد. در دنياي واقعي، وجود برخي عوامل بـاعث مي‌شود كه مسأله‌ي برنامه‌ريزي وسايل نقليه، يك مسأله‌ي غير قطعي باشد. يك نوع عدم قطعيت در اين مسأله، وقوع تقاضايِ متغيرِ مشتريان مي‌باشد. در اين پژوهش هدف برنامه‌ريزي و تخصيص مواد معدني، با وسيله نقليه مناسب در مسير مشخص مي‌باشد. براي برطرف كردن اين چالش، از ابزار مدل‌سازي رياضي استفاده شده و براي اعتبار سنجي، مدل بر روي يك نمونه واقعي در ايران پياده سازي شده است . سه نوع مواد معدني سنگ‌آهن، كنسانتره و گندله را يك بار به صورت عادي و بار ديگر با در نظر گرفتن عدم قطعيت در تقاضا، حل كرده و نتايج عددي نشان مي‌دهد استفاده از اين مدل به كاهش هزينه كل و در نتيجه كاهش قيمت تمام شده مواد معدني منجر مي‌گردد. آثار مطلوب ديگر اين مدل كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي توسط وسيله نقليه حمل كننده مواد معدني در كشور مي‌باشد. همچنين با انجام تحليل حساسيت بر روي پارامترهاي كليدي مدل، اثر اين پارامترها بر قيمت تمام شده هزينه كل بررسي مي‌شود. اميد مي‌رود با انجام اينگونه مطالعات و احداث مراكز لجستيك در كشور، شبكه لجستيك كشور تقويت شده و منجر به كاهش هزينه هاي لجستيك و ضايعات كالا شود.

194201

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر مرتضي باقري

مهندسي لجستيك و زنجيره تامين

دكتر هادي صاحبي