مدل ريسك نسبي تصادفات ناشي از سرعت

كارشناسي ارشد

در بين رفتارهاي پرخطري كه به عنوان علل تامه¬ي تصادفات رانندگي شناخته مي¬شود تخطي از سرعت مجاز يا تندراني يكي از مهم¬ترين عوامل شناخته¬شده در سوانح ترافيكي محسوب مي¬شود. سرعت بالا و نامناسب، بزرگترين مشكل ايمني راه در بسياري از كشورها است. لذا از بين علل تامه¬ي تصادفات، تصادفات ناشي از تخطي از سرعت مجاز مورد بررسي قرار گرفته¬است. هدف اين مطالعه بررسي عوامل اصلي موثر بر افزايش ريسك تصادفات ناشي از تخطي از سرعت مجاز است. روش مطالعه بر پايه مفهوم مواجهه شبه¬القايي و مدل¬هاي رگرسيون لجستيك و روش رگرسيون و درخت طبقه¬بندي (كارت) مي¬باشد. در اين روش احتمال مقصر بودن رانندگان به عنوان معياري جهت بررسي ريسك تصادف مورد استفاده قرار گرفته¬است و در مدل نهايي احتمال مقصر بودن رانندگان براساس تابعي از متغيرهاي مورد بررسي و تعاملات بين آن¬ها محاسبه شده¬است. جامعه آماري شامل وسايل¬نقليه به جز موتورسيكلت و دوچرخه، طي سال¬هاي 91 الي 95 است. نتايج نشان مي¬دهد عواملي مانند سن، جنسيت، نوع گواهينامه و نوع وسيله-نقليه اثر معناداري بر ريسك مقصر بودن رانندگان دارد. به طوريكه ريسك نسبي زنان نسبت به مردان بيش از 2 برابر است و گروه سني 25-15 سال (ريسك نسبي= 848/1)، افراد فاقد گواهينامه و دارندگان گواهينامه پايه 3 (ريسك نسبي= 403/1) و همچنين وسايل¬نقليه وانت¬بار(ريسك نسبي= 175/1) بيشترين ميزان ريسك نسبي را به خود اختصاص داده¬اند. همچنين مطابق نتايج مشاهده شد كه اثر تعاملي متغيرهاي محيطي (مانند نوع شانه راه، كاربري زمين، رطوبت سطح راه، نوع ترافيك مسير، هندسه محل) و متغيرهاي زماني (مانند ساعات روز، روزهاي هفته) با متغير سن و جنسيت، از لحاظ آماري رابطه معناداري ندارند. فلذا تنها با نشان دادن نمودارهاي ريسك نسبي، به افزايش و يا كاهش ريسك نسبي آن¬ها پرداخته شده¬است كه از اين نمودارها مي¬توان اينگونه نتيجه¬گيري كرد كه در بررسي اثر تعاملي جنس و سن با محيط، زنان و افراد مسن در شرايط نامناسب محيطي محتاط¬تر اند و ريسك نسبي، كاهش يافته-است. در نهايت اقداماتي مانند افزايش آگاهي رانندگان زن و همچنين افراد جوان از تبعات رانندگي با سرعت غيرمجاز، تعيين مدت اعتبار يكساله براي افرادي كه موفق به اخذ گواهينامه پايه 3 مي¬شوند و تمديد اعتبار آن درصورت عدم تخلف، نظارت دقيق¬تر و ثبت ساعت براي رانندگان وانت¬بار كه به منظور حمل كالا در جاده¬هاي برون¬شهري تردد دارند، مي¬تواند از جمله راهكارهاي عملي بسيار موثر در جهت رعايت سرعت مجاز باشد.

194128

دانشگاه علم و صنعت ايران

برنامه‌ريزي و مهندسي حمل و نقل

دكتر علي توكلي كاشاني