عنوان
استخراج ارتباط هستي‌شناسانه متون فارسي به كمك موجوديت‌هاي مرتبط
نويسنده اصلي
سيد مهدي حسني
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
چكيده
يافتن متن‌هاي مشابه براي سامانه‌هاي اطلاعاتي امري مهم، ضروري و پركاربرد است. با توجه به توليد حجم بالايي از متن‌ها در سامانه‌هاي مختلف امكان فهرست‌نويسي و تهيه كليدواژه‌هاي مناسب توسط انسان عملاً وجود ندارد. در سامانه‌هايي كه فهرست‌نويسي شده‌اند نيز باگذشت زمان و توليد موضوعات مهم جديدي كه قبلاً مهم نبوده‌اند، نياز به مكانيزه كردن بازيابي متن‌هاي مشابه امري اجتناب‌ناپذير است. يافتن تشابه در صورت درك ساختار مفهومي متن يا به عبارتي ساختار هستي‌شناسانه متن، سبب دقت بالاتري در توليد نتايج مي‌شود.
در هر دامنه اطلاعاتي، موجوديت‌ها و هويت‌هاي خاصي وجود دارند كه به كمك آن‌ها مي‌توان متن‌ها را ازلحاظ مفهومي درك كرد. اغلب اين موجوديت‌ها با يكديگر ارتباط دارند. اين ارتباط گاهي به شكل مترادف، اعم و اخص، سنخيت و غيره بروز مي‌كنند. تعداد موجوديت‌هاي هر دامنه معمولاً شمارا و ارتباط بين آن موجوديت‌ها در بازه‌هاي زماني، مشخص و معين هست. لذا استفاده از اين موجوديت‌ها كه شامل وقايع، موضوعات مهم و كليدي، اشخاص، مكان‌ها، سازمان‌ها و غيره هست، كمك شاياني در كشف متن‌هاي مرتبط مي‌نمايد. اين كشف بر اساس شناخت هستي‌شناسانه هر متن هست. پايگاه‌هاي دانش، منبع قابل‌توجهي از ارتباط هستي‌شناسانه موجوديت‌ها مي‌باشند. در متن‌هاي زبان فارسي به دليل وجود ويژگي‌هاي خاص لغوي و دستور زبان، يافتن موجوديت‌ها و همچنين ارتباط بين آن‌ها پيچيدگي خاص خود را دارد.
در اين تحقيق به كشف ارتباط بين متن‌ها به كمك موجوديت‌ها مي‌پردازيم. بدين شكل كه موجوديت‌ها و ارتباط بين آن‌ها به شكل يك گراف وزن‌دار، جهت‌دار غيرهمبند در نظر گرفته مي‌شود. سپس موجوديت‌هاي هر متن را به شكل زيرگراف غيرهمبند در نظر مي‌گيريم. اين زيرگراف به كمك گراف موجوديت‌هاي كلي، توسعه مي‌يابد. حال تشابه زيرگراف‌هاي توسعه‌يافته دو متن، محاسبه مي‌شود و بر اساس آن، كميتي براي اندازه‌گيري ميزان تشابه متن‌ها به دست مي‌آيد. درنهايت نتايج حاصل از اين روش پيشنهادي با داده‌هاي قضاوت شده انساني مورد مقايسه قرار مي‌گيرد.
شماره ركورد
193655
دانشگاه
دانشگاه علم و صنعت ايران
رشته تحصيلي
كامپيوتر
استاد راهنما
دكتر بهروز مينائي