طراحي ايستگاه ترويج فرهنگ شهروندي در سطح شهر تهران

كارشناسي ارشد

چكيده با رشد روز افزون شهرها، توجه به طراحي هاي مطلوب شهري امري ضروري خواهد بود. شهرهاي امروزي با افزايش جمعيت و رشد تكنولوژي با پيچيدگي ها و چالش هايي مواجه گشته اند كه نيازمند شيوه سازماندهي مناسب با شرايط كنوني محلي و جهاني مي باشند. در دنياي امروز اهميت مساله فرهنگ در طراحي، باز طراحي و توسعه فضاهاي شهري به مفهومي بنيادين بدل گشته كه بر بخش هاي ديگر توسعه تاثيراتي چشم گير مي گذارد. در اين پژوهش با توجه به امر حياتي و محوريت قرار دادن مساله فرهنگ به ويژه با در نظر داشتن مباحث مرتبط با فرهنگ و شهروندي، در پي دستيابي به چار چوبي براي طراحي ايستگاه ترويج فرهنگ شهروندي بر مبناي مطالعات دروني و مطابق با شرايط جامعه ايران، تدوين شده است. پژوهش پيش رو، از دو بخش نظري و عملي تشكيل يافته كه با روش توصيفي_ تحليلي انجام شده است. در بخش نظري با مطالعه مقالات و كتاب ها و سايت هاي مربوطه به جمع آوري اطلاعات در مورد مسائل مرتبط با پژوهش از قبيل فرهنگ، شهروند و شهروندي، جنسيت، تكنولوژي و... پرداخته شده است. سپس با استفاده از مشاهدات ميداني، ثبت تصاوير و رفتارها در زمان هاي متفاوتي از شبانه روز، مصاحبه با شهروندان حاضر در محل، طراحي پرسشنامه، شرايط موجود مورد بررسي قرار گرفت. در قسمت سوالات پرسشنامه كه در طيف ليكرت پنج گزينه اي تهيه گرديد، تعدادي گويه براي سه مولفه ارائه گرديد كه براي دستيابي به روايي پرسشنامه، از دو متخصص در حوزه مبلمان شهري نظر خواهي شد، همچنين جهت دستيابي به پايايي اين پرسشنامه پاسخ هاي 35 نفر از پرسش شوندگان در نرم افزار " SPSS " مورد تحليل قرار گرفت، كه آلفاي كرونباخ هر كدام از مولفه ها و كل پرسشنامه بالاتر از 7/. به دست آمد. اين پرسشنامه با استفاده از فرمول كوكران از 306 شهروند و با روش تصادفي ساده، مورد پرسشگري قرار گرفت. پس از بررسي و مشاهدات ميداني ضمن تحقيقات و مطالعات كتابخانه اي به تحليل نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهديد اين پياده راه پرداخته شد و مشخص گرديد كه موقعيت مورد مطالعه از لحاظ امنيت داراي شرايط بسيار نامناسبي است. افزايش امنيت، علائم اطلاع رساني و فرهنگ ساز، سرپناه و محل نشستن از جمله اولويت ها و نيازهاي شهروندان در اين محدوده بوده است. همچنين مشخص گرديد كه تبليغات مرسومي چون بنرها، پوسترها و... در زمينه فرهنگ سازي و ترويج فرهنگ تاثير كمي داشته اند؛ اين درحالي است كه استفاده از فناوري هاي نويني چون اينترنت، فضاهاي ديجيتال و شبكه هاي مجازي و... تاثير بيشتري بر روي شهروندان(به ويژه خانم ها) گذاشته، تا حدي كه سبك زندگي افراد را نيز تحت تاثير قرار داده است. همچنين در اين پژوهش عوامل و ابزار هاي مهم در اثر بخشي و تثبيت موقعيت تبليغات فرهنگي و نيز هنجارهاي عموميِ شهروند مداري به همراه شاخصه ها و معيارهاي مرتبط با آنها مشخص و ارائه شده اند. در بخش طراحي نيز با استفاده از متدولوژي هاي كاربر محور، دبل دياموند و با استفاده از اطلاعات حاصل شده از مراحل نظري و عملي و با در نظر گرفتن اصول طراحي چون ارگونومي، زيبايي شناسي، متريال و روشهاي ساخت و... ايده هايي طراحي شد كه پس از چند مرحله تكرار و ارزيابي توسط متخصص، طرح نهايي با تركيبي از مبلمان شهري ايجاد گرديد. در نهايت با توجه به مطالعات و آنچه كه در روند پژوهش به دست آمد، مي توان اذعان داشت كه مباحث اجتماعي، تاريخي، جغرافيايي، سياسي، از قبيل جنسيت، حضور شهروندان، سازمانهاي كارآ و تاثيرگذار، تبليغات فرهنگ ساز و نحوه ارائه آنها، پيشينه تاريخي، شرايط آب و هوايي، حاكميت خوب در عرصه دولت، فناوري ها و... در گسترش و آموزش مباحث فرهنگ شهروندي موثر بوده و بايد در هر طراحي شهري مد نظر قرار گيرند. كليد واژه ها: مبلمان شهري، فرهنگ، شهروندي، جنسيت، تكنولوژي، متدولوژي طراحي كاربر محور، متدولوژي دبل دياموند، پياده راه خيابان هفده شهريور تهران.

193618

دانشگاه علم و صنعت ايران

طراحي صنعتي

دكتر سيد هاشم مسدد