بهره‌برداري تلفيقي پايدار از آب‌هاي سطحي و زيرزميني: رويكرد ذخيره سيكلي

كارشناسي ارشد

از رويكردهاي بهره‌برداري تلفيقي از منابع آب¬هاي سطحي و زيرزميني، مي‌توان به دو رويكرد بهره¬برداري سيكلي و غيرسيكلي(سنتي) اشاره نمود. بهره‌برداري سيكلي از سيستم¬، گونه¬اي از بهره¬برداري تلفيقي از منابع آب¬هاي سطحي و زيرزميني مي¬باشد كه در آن¬ زيرسيستم¬هاي رودخانه، آبخوان، سد و عوامل تغذيه¬ي مصنوعي حضور فعالي دارند. حال‌آنكه در بهره‌برداري غيرسيكلي از سيستم، رهاسازي آب از سد به رودخانه، صرفاً به‌منظور تأمين حقابه¬هاي پايين‌دست اعم از زيست‌محيطي، كشاورزي و شهري صورت مي‌پذيرد و سفره‌هاي آب زيرزميني، فقط در مواقع سرريز آب از مخزن سطحي، به‌منظور جلوگيري از هدررفت آب، تغذيه مي‌گردند. در اين مطالعه، ضمن كمي سازي پايداري تخصيص آب به بخش كشاورزي، پايداري تخصيص با دو رويكرد سيكلي و غيرسيكلي مقايسه شدند. سپس به‌منظور مقايسه و ارزيابي جامع‌تر دو رويكرد بهره‌برداري مذكور، مفهوم بهينه‌سازي چندهدفه از ديدگاه‌هاي مختلف مطرح گشت. نتايج نشان داد كه در بهره‌برداري سيكلي از سيستم، با تغذيه آبخوان در فصول تر و استفاده از ذخيره¬ي آن در فصول خشك، به ميزان قابل‌توجهي از هدررفت آب جلوگيري مي‌شود. لذا در اين نوع از بهره‌برداري با مديريت و تنظيم بيشتر آب سطحي، شاخص پايداري 17 درصد نسبت به بهره‌برداري غيرسيكلي بهبود يافت. درنهايت، با استفاده از برازش مدل رگرسيوني، فرامين بهره‌برداري كه براي شرايط نامعين آتي قابل‌اعتماد باشند، ارائه شد. با توجه به اينكه براي اعمال عدم قطعيت در آينده، 50 سري زماني اعم از كم آب و پرآب توليد شد، برازش مدل چند رگرسيوني، به ميزان قابل‌توجهي خطاي برازش را نسبت به مدل تك رگرسيوني كاهش داد.

193563

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي و مديريت منابع آب

دكتر عباس افشار