زمان‌بندي قطارهاي راه آهن شهري در ايستگاه‌هاي تقاطعي تحت شرايط عدم قطعيت

كارشناسي ارشد

چكيده مسئله زمان‌بندي و برنامه‌ريزي در دهه‌هاي اخير يكي از چالش‌برانگيزترين مسائل بهينه‌سازي به شمار مي‌رود. همچنين يكي از پراهميت‌ترين مسائل روز، بهينه‌سازي جدول زماني براي شبكه‌هاي حمل‌ونقل از جمله شبكه راه‌آهن شهري است. هدف اين تحقيق، ارائه مدل رياضي براي زمان‌بندي حركت قطارهاي راه‌آهن شهري در ايستگاه‌هاي تقاطعي مي‌باشد. نخست، يك مدل بهينه‌سازي دو هدفه قطعي ارائه گرديده است.هدف اول كاهش زمان انتظار مسافران در هنگام جابه‌جايي در ايستگاه‌هاي تقاطعي و هدف دوم كاهش هزينه‌هاي عملياتي مي‌باشد. از جمله محدوديت‌هاي اين مدل مي‌توان به محاسبه زمان‌هاي اعزام و رسيدن قطار به ايستگاه‌هاي تقاطعي، محاسبه هدوي، زمان انتظار مسافران و تعداد ناوگان مورد نياز اشاره كرد. جهت اعتبارسنجي مدل، شبكه مترو تهران با 8 خط اصلي و 6 ايستگاه تقاطعي به‌عنوان مطالعه موردي انتخاب‌شده است. سپس از دو روش حل "ال پي-متريك" و روش "اپسيلون محدوديت تقويت شده" براي حل مدل پيشنهادي قطعي استفاده شده است. نتايج تحليل اين دو روش حل نشان مي‌دهد كه روش اپسيلون محدوديت تقويت شده از كارايي بالاتري در توليد جواب‌هاي پارتو و همچنين زمان حل كمتري برخوردار است. همچنين در اين تحقيق يك مدل غيرقطعي سناريو محور ارائه‌شده است كه پارامتر تعداد مسافران جابه‌جاشونده و زمان جابجايي مسافران به‌صورت غيرقطعي در نظر گرفته‌شده و مدل غيرقطعي با روش "مالوي" استوار سازي شده است. مشابه مدل قطعي، شبكه مترو تهران به‌عنوان مطالعه موردي انتخاب‌شده است. مدل استوار دوهدفه پيشنهادي با روش اپسيلون محدوديت تقويت شده حل شده است. نتايج مدل بهينه‌سازي قطعي و استوار پيشنهادي به صورت جداگانه بررسي و همچنين با يكديگر مقايسه شده‌اند. نتايج عددي حاكي از استوار شدن مدل در مقابل عدم قطعيت و نشانگر كارا و مؤثر بودن مدل غيرقطعي در ‌زمان حل منطقي مي‌باشد. از جمله محدوديت‌هاي تحقيق مي‌توان به عدم وجود سامانه شمارش تعداد مسافران جابه‌جاشونده در ايستگاه‌هاي تقاطعي اشاره كرد. واژه‌هاي كليدي: زمان‌بندي، قطار شهري، تقاطع، عدم قطعيت، بهينه‌سازي استوار

193551

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي حمل و نقل ريلي

دكتر مسعود يقيني