طرح ساماندهي، مرمت و پلان مديريت ارسن شيخ احمد جام

كارشناسي ارشد

ارسن شيخ احمد جام در شهر تربت¬جام، كه حاصل تحولات دوره هاي مختلف تاريخي است، آثار متعددي از دوره هاي سلجوقي، آل كرت، تيموريان، صفويان و قاجاريه را شامل مي¬شود. در اين زيارتگاه عناصر معمارانه بر گرد صحن مركزي وسيعي شكل گرفته است. مهمترين و باشكوه ترين فضاهاي معماري اين مكان در مجاورت آرامگاه شيخ جام بنا شده و شامل گنبدخانه، ايوان، مسجد كرماني¬ها، گنبد سفيد و گنبد سبز، سراچه، مسجد عتيق، مسجد جامع، مسجد روباز (تابستاني و زمستاني)، آب¬انبار، مدرسه فيروز¬شاهي، سردر ورودي مي¬باشد. از مهم¬ترين آسيب¬هاي وارد شده به اين بنا، رطوبت صعودي و نزولي و مرمت هاي نادرست دوره¬هاي قبل است. در عين حال، حفاظت كالبدي به تنهايي نمي¬تواند مكان تاريخي را از آسيب‌هاي وارده مصونيت بخشد؛ جهت برطرف كردن عوامل تهديدكننده به صورتي همه جانبه و لحاظ كردن وقوع آسيب ها در طول زندگي مجموعه تاريخي و در طي زمان، نياز به برنامه‌ ريزي حفاظتي و ارائه پلان مديريت است. در اين پژوهش گردآوري اطلاعات با استفاده از مطالعات كتابخانه¬اي و ميداني جمع¬آوري شد و با روش تحليل محتوايي پردازش گرديد. در مواردي كه مدارك كافي به نظر نمي¬رسيد، برداشت¬هاي ميداني انجام گرديد و همينطور به منظور تكميل اطلاعات در ارتباط با مجموعه، سعي گرديد كه تاريخ شفاهي از ساكنين قديمي و متخصصين استخراج گردد. در مراحل مختلف پژوهش، شناخت محيط طبيعي، شناخت ارزش¬ها، شناخت دوره¬هاي ساخت، بررسي قوانين و ضوابط و دوره¬هاي مرمت مجموعه از جنبه معماري و فن¬آوري انجام شد. در نتيجه ساماندهي و مرمت آسيب¬هاي وارده در قالب جزئيات اجرايي مرمت و پلان مديريت با هدف حفظ، معرفي و ارتقاي ارزش¬ها و اهميت چشم¬انداز تاريخي- فرهنگي مجموعه ارائه شده است. بنابراين، نتايج بدست آمده در پلان مديريت با دنبال كردن راهبردهاي پاسداري و پايداري ميراث مصنوع و زيست محيطي، توسعه گردشگري، معرفي و آموزش، حفاظت، مشاركت، پايش و مستندسازي با سياست¬ها و برنامه¬هاي مشخص، طي دوره زماني (كوتاه مدت، ميان مدت و بلند مدت)، از طريق دستگاه¬ها و ارگان¬هاي مسئول، دست به اقدام مي¬زند.

193528

دانشگاه علم و صنعت ايران

مرمت و احيا بناها و بافت‌هاي تاريخي - حفاظت و مرمت ميراث معماري

دكتر غلامحسين معماريان - دكتر فاطمه مهديزاده سراج