شناسايي و اوليت بندي عوامل نهادي موثر بر تقويت نوآوري منطقه اي در ايران (مورد مطالعه خوشه نانوفناوري)

كارشناسي ارشد

چكيده پژوهش در طول تاريخ، آنچه باعث رشد ملت ها و توسعه ي كشورها شده، نوآوري بوده است. نوآوري بعنوان مهم ترين موتور محرك پيشرفت در تمام دوران ها شناخته مي شود. دانشمندان بسياري در دهه هاي اخير و پس از انقلاب صنعتي فرانسه بر اهميت نقش و تاثير نوآوري در توسعه ي اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي و حتي سياسي كشورها تاكيد داشته اند. در اين پژوهش تلاش شده است با تمركز بر يكي از رويكرد هاي جديد و پراهميت نوآوري به نام نوآوري منطقه اي، "عوامل نهادي" موثر بر تقويت نوآوري منطقه اي در خوشه هاي نانوتكنولوژي كشور شناسايي و اولويت بندي گردند. در اين پژوهش با مطالعه ي دقيق منابع موجود و بررسي ادبيات و پيشينه مطالعات گذشته، فهرست كاملي از عوامل نهادي موثر بر نوآوري شناسايي و استخراج گرديد. اين فهرست شامل بيش از 130 عامل نهادي در سه دسته بندي كلي "نهادهاي سياسي، سياست گذاري و حقوقي"، "نهادهاي اقتصادي و مالي" و "نهادهاي اجتماعي و محيطي" مي باشد كه پس از بررسي توسط خبرگان در 18 زير شاخه دسته بندي شده اند. سپس با بهره گيري از شاخص هاي نوآوري منطقه اي اروپا (RIS 2017) و ايجاد ارتباط ميان هر يك از عوامل نهادي هجده گانه و شاخص هاي نوآوري منطقه اي، مدل مفهومي پژوهش استخراج و پرسش نامه ي نهايي براي اولويت بندي به روش ديمتل فازي و ANP فازي در اختيار خبرگان صنعت نانوتكنولوژي و نوآوري كشور قرار گرفت. در پايان ضمن شناسايي عوامل نهادي موثر بر نوآوري منطقه اي، ميزان تاثيرگذاري و تاثيرپذيري هر يك از اين عوامل و اولويت بندي آنها مشخص گرديد. در اين پژوهش مشخص شد شاخص نوآوري "حكمراني منطقه اي" در ميان شاخص هاي مرتبط با نوآوري منطقه اي، بيشترين ميزان اثرگذاري بر فعاليت هاي نوآورانه را داشته و در ميان عوامل نهادي هجده گانه ، عامل نهادي "بانك ها، ساير سازمان هاي تامين مالي و بازارهاي داخلي و خارجي" از بيشترين اولويت در ميان عوامل نهادي برخوردارند و پس از آن عامل هاي "نظام هاي مالي، مالياتي و مشوق ها" و "ميزان توسعه زيرساخت هاي نهادي" رتبه هاي دوم و سوم را به خود اختصاص داده اند.اين پژوهش همچنان بر نقش تاثيرگذار دولت ها و عوامل نهادي وابسته به دولت ها در توسعه ي نوآوري منطقه اي براي كشورهاي درحال توسعه و كشورهاي وابسته به اقتصادهاي بسته و نفتي تاكيد مي كند. واژگان كليدي: مديريت نوآوري، نوآوري منطقه اي، عوامل نهادي، نانوتكنولوژي

193481

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر علي بنيادي نائيني

مديريت تكنولوژي

دكتر سعيد شوال پور آراني