تأثير كاربردي قواعد فقه اسلام در كسب و كار مطالعه موردي: صادرات مواد غذايي از جمهوري اسلامي ايران به كشور روسيه

كارشناسي ارشد

نظام‌هاي بزرگ حقوقي در طول تاريخ رسوم و قواعد خاصي در تجارت خوراك، پوشاك و مواد غذايي با ديگران داشته‌اند. فقهاي مذاهب مختلف اسلامي نيز در كتب خود ذيل عناوين «كتاب التجاره» و يا «كتاب المتاجر» به تفصيل از آداب و قواعد تجارت سخن گفته‌اند و به ابعاد حقوقي و اخلاقي آن پرداخته‌اند. اما آنچه در متون فقهي بيشتر مورد بحث قرار گرفته است، ابعاد داخلي تجارت در چارچوب روابط مسلمانان با يكديگر است و به ابعاد فراملي و بين الدولي آن و نيز بين دولت‌ها و اشخاص خصوصي و شركت‌هاي بين المللي كمتر پرداخته شده است. بر اين اسا هدف از پژوهش حاضر بررسي نقش قواعد فقه اسلامي در كسب و كار صدور مواد غذائي به كشور روسيه مي‌باشد. پزوهش حاضر از لحاظ هدف كاربردي بوده و از نوع توصيفي – تبييني به شمار مي‌آيد. همچنين از لحاظ داده‌هاي موردي استفاده تركيبي (كمي ـ كيفي) مي‌باشد. جهت تحليل داده‌ها در بخش كمي از نرم افزارهاي 22 Spss و Pls3 و در بخش كيفي از تحليل محتوا استفاده شد. نتايج به دست آمده از تحليل سؤالات بيانگر اين است كه قواعد فقه اسلام شامل: عدم ضمان امين، احسان، اتلاف، المؤمنون عند شروطهم، نفي عسر و حرج، آزادي و عدم اكراه، آزادي محل كار و شغل، اضطرار، نفي اسراف، ممنوعيت رفتار انحصارگرايانه، ممنوعيت توزيع عادلانه ثروت در منابع طبيعي، منع احتكار در توزيع، حاكميت دولت اسلامي، تعاون مي‌توانند در حوزه صادرات بكار روند. همچنين نتايج يافته‌هاي پژوهش جهت تبيين الگوي افزايش صادرات جمهوري اسلامي ايران به روسيه حاكي از آن است كه ضريب مسير عدم ضمان امين (416/0)، اتلاف (303/0)، آزادي محل كار و شغل (589/0)، المؤمنون عند شروطهم (325/0)، حاكميت دولت اسلامي (432/0)، تعاون (241/0) و منع احتكار در توزيع (358/0) مي‌باشد كه كه با توجه به مقدار t كه برابر بيشتر از 96/1 مي‌باشد و سطح معني‌داري نيز بالاتر از ميزان خطاي 50/0 به دست آمده در نتيجه مي‌توان ادعا كرد كه قواعد اشاره شده تأثير معناداري در افزايش صادرات جمهوري اسلامي ايران به روسيه دارند.

193238

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر عطاء الله رفيعي آتاني

كارآفريني

دكتر حسين علي احمدي جشفقاني