مدل‌سازي زنجيره‌تامين در فرآيندهاي ساخت سفارشي در شرايط عدم قطعيت

كارشناسي ارشد

پژوهش‌هاي گذشته در زمينه زنجيره‌هاي تأمين ساخت سفارشي عمده تمركزشان بر روي عدم قطعيت در تقاضا بوده است. به دليل ماهيت اين زنجيره‌ها انبار محصول نهايي وجود ندارد و محصول به‌محض توليد بايستي به مشتري تحويل شود. زمان تحويل به مشتري از مهم‌ترين پارامتر‌هايي است كه بايستي موردتوجه باشد و وجود انبار زيرقطعه علاوه بر اينكه به بهينه‌سازي اين پارامتر كمك مي‌كند تأثير بسزايي در كاهش هزينه‌ها نيز دارد كه كمتر محققي به آن پرداخته است. در وارد نمودن عدم قطعيت‌ها در مدل اكثر نويسندگان عدم قطعيت در تأمين را در نظر نگرفته‌اند. اين عدم قطعيت در تأمين، بيشتر به‌صورت مشاركت يا عدم مشاركت تأمين‌كننده در عالم واقع رخ مي‌دهد. در پژوهش‌هاي گذشته انتخاب تأمين‌كننده به‌صورت يك‌طرفه انجام‌شده است؛ يعني مدل تأمين‌كننده‌اي را پيشنهاد مي‌دهد كه كمترين هزينه را براي زنجيره تأمين داشته باشد. وارد نمودن عدم قطعيت از نوع پذيرش يا عدم پذيرش تأمين‌كننده براي مشاركت در توليد در دوره زماني خاص در مدل لازم هست. در پژوهش حاضر كه مبتني بر موردمطالعه وزارت دفاع جمهوري اسلامي ايران است يك مدل زنجيره ساخت سفارشي شامل سه سطح تأمين‌كننده، توليد‌كننده و مشتري كه در سطح توليد‌كننده انبار زير قطعه دارد توسعه داده‌شده است. براي برخورد با عدم قطعيت در تقاضا، روش بهينه‌سازي استوار مبتني بر سناريو به كار رفته است. در مساله مورد مطالعه عدم قطعيت در تقاضا و تلرانس آن باعث مي‌شد تا تأمين‌كنندگان زيرقطعه به دليل متحمل شدن زيان با زنجيره مشاركت نكنند از اين‌رو با روش مولوي مدل را به‌گونه‌اي حل نموديم كه خروجي مدل وضعيت تقاضا در هر دوره را بر اساس سناريو‌هاي مختلفي نشان دهد و بيان ‌دارد كه در كل افق زماني برنامه‌ريزي، مشاركت يا عدم آن توسط هر تأمين‌كننده به‌صرفه وي هست يا خير. همچنين مدل با دو تابع هدف كاهش هزينه‌ها و بيشتر نمودن مشاركت تامين‌كننده در هر سناريو با استفاده از روش اپسيلون محدوديت ارتقاءيافته به يك مدل تك تابع هدفه تبديل و بهينه‌شده است. عمده مشكل مدل‌سازي مبتني بر سناريو پيچيدگي بالاي مدل در اين روش است كه براي حل آن از روش تحليل پوششي داده‌ها براي كاهش تعداد سناريو استفاده‌شده است. واژه‌هاي كليدي: زنجيره تأمين ساخت سفارشي ، عدم قطعيت ، بهينه‌سازي استوار ، تحليل پوششي داده‌ها ، اپسيلون محدوديت ارتقا يافته

193022

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر جعفر قيدر خلجاني

بهينه سازي سيستم‌ها

دكتر محمد سعيد جبل عاملي