تبيين چالش هاي پيش روي شهرهاي آينده و ارائه راهكار موضوعي با بهره گيري از تجارب سينماي علمي تخيلي

كارشناسي ارشد

شهر پيچيده‌ترين محصول بشري است و شهرنشيني با قدمتي طولاني از آينده‌اي مبهم برخوردار مي‌باشد. پيچيدگي و چندبعدي بودن مسائل شهري در كنار رشد روزافزون شهرنشيني در جهان و پيشرفت‌هاي تكنولوژيكي به مراتب بيشتر گرديده است. عدم قطعيت‌ شرايط، احتمال وقوع آينده‌هاي گوناگون و علم به اين نكته كه هر اقدام نادرست مي‌تواند سرنوشت و كيفيت زندگي انسان‌هاي بي‌شماري را دست‌خوش تغيير كند، بر دشواري تصميم‌گيري در مورد معضلات شهري افزوده است. در اين ميان علمي‌تخيلي يكي از معدود رسانه‌هاي فرهنگي و فراگير مي‌باشد كه به طور مرتب درباره آينده ايده‌پردازي مي‌كند. آينده شهرها نيز از جمله موضوعاتي است كه به آن مي‌پردازد. علمي‌تخيلي ابعاد و زواياي پنهان وضعيت معاصر، عناصر، روندها و گرايشات زمان حال را برون‌يابي مي‌كند تا دريابد اگر اين عناصر فرصت بالقوگي كامل را داشته باشند، به چه چيزي ختم مي‌شوند. در حقيقت، سناريوهاي علمي‌تخيلي براساس حقايق امروز، آينده را به نمايش مي‌گذارند. به اين‌ترتيب مطالعه و تحليل آثار علمي‌تخيلي علاوه‌بر ارائه سناريوها و حالات مختلف از آينده‌شهرها، به نوعي هشدار و شبيه‌سازي عواقب فعاليت‌هاي امروز بشر بوده و اطلاع از اين سناريوها و احتمالات مختلف، مانع از آزمايش و خطاهاي گوناگون مي‌گردد. پژوهش حاضر ماهيتي آينده‌پژوهانه دارد و با هدف توسعه فهم و درك موضوع از ديدگاهي تفسيرگرا و استقرايي و رويكردي كيفي برخوردار مي‌باشد. اين پژوهش درصدد تبيين چالش‌هاي پيش‌روي شهرهاي آينده با بهره‌گيري از تجارب سينماي علمي‌تخيلي از رويكرد تحليل محتواي كيفي استفاده كرده است. بدين ترتيب براي دست‌يابي به اين چالش‌ها، فيلم‌هاي منتخب (داده‌ها) را از طريق نمونه‌گيري غيرتصادفي، هدفمند و اكتشافي، طي چهار مرحله از ميان مجموعه‌اي از فيلم‌هاي علمي‌تخيلي آينده‌پژوهانه انتخاب كرده و مورد مطالعه عميق قرار داده است. داده‌هاي گردآوري شده در قالب گزاره، مقوله و مفهوم، كدگذاري و تحليل شده‌اند. نتايج به‌دست آمده بيانگر اين است كه مفاهيم حكومت و حكمروايي شهري، پايداري، عدالت‌فضايي، كيفيت محيطي، حاشيه‌نشيني، ديجيتال مديا و معماري رسانه، واقعيت افزوده و واقعيت مجازي، اينترنت اشياء، عناصر ساختاري شهر، فرهنگ و برند شهري، چالش‌هاي پيش‌روي شهرهاي آينده خواهند بود.

192980

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر مصطفي بهزادفر

طراحي شهري

دكتر مهران علي الحسابي