اندازه گيري مولكولهاي آلي در نمونه هاي زيستي توسط حسگر نوري فلئورسانس حاوي نقاط كوانتومي اصلاح شده با پليمر قالب مولكولي

دكتري تخصصي

در اين تحقيق، با استفاده از پليمرهاي قالب مولكولي، نقاط كوانتومي كادميوم سلنيد سولفيد/روي سولفيد (CdSeS/ZnS) و صفحه‌هاي شيشه‌اي، حسگرهاي نوري حساس و جديد جهت اندازه‌گيري دارو در نمونه‌هاي زيستي تهيه گرديد. در بخش اول تحقيق، پس از نشاندن شيميايي نقاط كوانتومي بر سطح شيشه عاملدار شده آميني، يك لايه پليمر قالب مولكولي بر پايه پلي متااكريليك اسيد با استفاده از روش قالب گيري سطحي در حضور سولفاسالازين به عنوان مولكول الگو روي سطح نقاط كوانتومي پوشش داده شد. حسگر نوري پليمر قالب مولكولي تهيه شده توسط فنون مختلف مانند ميكروسكوپ الكتروني روبشي، آناليز عنصري و فلوئورسانس مشخصه يابي شد و براي اندازه‌گيري داروي سولفاسالازين به روش اسپكتروفلوئوريمتري (بر اساس خاموشي فلوئورسانس نقاط كوانتومي) مورد استفاده قرار گرفت. تحت شرايط بهينه (5/4 pH، زمان پاسخ 10 دقيقه)، يك پاسخ خطي در محدوده غلظتي 02/0-5/1 ميكرومولار، با ضريب تعيين ‌9986/0 و حدتشخيص 0071/0 ميكرومولار براي سولفاسالازين به دست آمد. در نهايت حسگر نوري پليمر قالب مولكولي براي اندازه‌گيري سولفاسالازين در نمونه‌ي پلاسما و ادرار انسان با موفقيت به كار برده شد‌ (بازيابي‌هاي نسبي: 90-107%، انحراف استاندارد نسبي: 4/2-9/4%). ‌نتايج نشان داد كه اين حسگر داراي مزايايي مانند پاسخ دهي سريع‌،‌ حساسيت وگزينش‌پذيري بالا‌ وعدم نياز به استفاده از حلال‌هاي آلي براي اندازه‌گيري سولفاسالازين است. در بخش دوم تحقيق، يك حسگر ديگر مشابه با آنچه در كار اول سنتز شد، با استفاده از نقاط كوانتومي اصلاح شده با پليمر قالب مولكولي بر پايه سيليكا براي داروي ليدوكايين تهيه گرديد و توسط روش‌هاي مختلف مشخصه‌يابي شد. پس از بهينه‌سازي عوامل موثر بر پاسخ حسگر، محدوده‌ خطي 002/0-0/1 ميكرومولار (ضريب تعيين 9991/0) و حد تشخيص 00063/0 ميكرومولار براي ليدوكايين به دست آمد. اين حسگر براي اندازه‌گيري ليدوكايين در نمونه‌‌هاي پلاسما و ادرار انسان با موفقيت به كار برده شد (بازيابي‌هاي نسبي: 7/96-4/105 %، انحراف استاندارد نسبي: 8/1-9/4%). نتايج به دست آمده نشان‌ داد كه حسگر نوري پليمر قالب مولكولي تهيه شده داراي مزايايي از قبيل سادگي، پاسخ دهي سريع، حساسيت نوري مناسب و گزينش‌پذيري بالا نسبت به ليدوكايين است.

192468

دانشگاه علم و صنعت ايران

شيمي تجزيه

دكتر سيد محمدرضا ميلاني حسيني