پايش و پيش يابي خصوصيات خشكسالي مطالعه موردي : استان قزوين

كارشناسي ارشد

مديريت خشكسالي به منظور بهره برداري از منابع آب بسيار ضروري است. در اين مطالعه، براي پايش خشكسالي، از آمار بارندگي ماهانه مربوط به 35 ايستگاه سينوپتيك استان قزوين طي دوره هاي آماري30 ساله استفاده شد. در اين تحقيق، دو شاخص خشكسالي شامل شاخص بارش استاندارد اصلاح شده (MSPI) و شاخص بارش استاندارد (SPI) محاسبه و با چهار شاخص ديگر محاسبه شده در تحقيق هاي قبل در اين منطقه، مقايسه شد. نتايج براي پايش خشكسالي نشان داد كه دقت شاخص بارش استاندارد اصلاح شده (MSPI) از شاخص بارش استاندارد (SPI) و ديگر شاخص ها بيش تر است. بعد از مشخص شدن وضعيت خشكسالي در ايستگاه ها، با استفاده از روش هاي نظير IDW ، Kriging ,GPI ,RBF درونيابي و پهنه بندي منطقه صورت گرفت. با توجه به مقدار ميانگين خطا، نتايج از عملكرد بهتر روش IDW با توان يك حكايت دارد. علاوه براين، براي پهنه بندي خشكسالي از رويكرد ديگري استفاده شد. به اين صورت كه ابتدا، مقدار بارش ماهانه درون حوضه را با روش Kriging درونيابي، سپس مقدار MSPI بارش ماهانه را براي هر سلول به دست آورده شد. نتايج نشان مي دهد كه اگر ابتدا مقدار بارش ماهانه را پهنه بندي و سپس مقدار MSPI براي هر سلول محاسبه شود نسبت به روشي كه ابتدا شاخص خشكسالي ايستگاه ها محاسبه و سپس پهنه بندي شود، از دقت بيش تري برخوردار است. به منظور ارزيابي دقيق تر خشكسالي، شاخص وضعيت پوشش گياهي(VCI) با استفاده از محصول ماهانه شاخص پوشش گياهي تفاضلي نرمال شده (NDVI) سنجنده MODIS محاسبه گرديد. همبستگي بين MSPI و VCI نشان مي دهد، شاخص MSPI تا حدود زيادي نتايج شاخص VCI را تاييد مي كند .پس مي توان نتيجه گرفت، در صورت فقدان يا كمبود ايستگاه باران سنجي از شاخص VCI مبتني بر سنجش از دور ماهواره اي با صحت قابل قبولي مي توان استفاده كرد. سپس با استفاده از زنجيره ماركف، پيش يابي براي سال هاي آتي صورت گرفت. كليد واژه : پايش خشكسالي، پهنه بندي، شاخص استاندارد بارش اصلاح شده (MSPI)، شاخص وضعيت پوشش گياهي(VCI)

192401

دانشگاه علم و صنعت ايران

محيط زيست - مديريت منابع آب

دكتر عليزاده - دكتر مجردي