طرح مرمت ساماندهي و بازپيرايي باغ بقعه شيخ كلخوران

كارشناسي ارشد

باغ بقعه ي شيخ امين الدين جبرائيل كلخوران، به دليل وجود ميراث ملي ارزشمند در اين محوطه و بستر يكپارچه و اصيل، نمونه اي منحصر به فرد و ارزشمند از تعامل ميان بنا و طبيعت را به نمايش مي گذارد. در چند سال اخير در پي معضلات ناشي از مهاجرت ساكنين اين منطقه به داخل شهر و خلوت شدن آن، اصالت و يكپارچگي كالبدي محوطه با تهديد جدي روبه رو شده است. عدم ساماندهي صحيح و بي توجهي به منظر فرهنگي آن سبب تخريب بيش از اندازه اين بنا شده است. از نظر متدولوژيِ تحقيق، پژوهشي «كيفي»، به لحاظ هدف تحقيق، پژوهشي «بنيادي-كاربردي» و در نهايت از نظر رويه تحقيق، پژوهشي «كتابخانه‌اي» و استفاده از اسناد و تصاوير تاريخي و روش جمع آوري اطلاعات، بصورت ميداني بوده است. باغ هاي تاريخي جزوي از منظر فرهنگي هستند كه در نتيجه ي تعامل ميان طبيعت و معماري انسان ساخت پديد مي آيند. بنابراين در زمينه ي احياء اين محوطه ها، تنها حفاظت از كالبد مد نظر نيست بلكه در ديد وسيع تر بايد به ارزش هاي ناملموس منظري نيز توجه گردد. اين مكان ها علاوه بر دارا بودن لايه هاي طبيعي داراي لايه هاي ارزشمند تاريخي و فرهنگي هستند بنابر اين نمي توان براي احياي آن ها فقط به چهارچوب تك بعدي تاريخي يا طبيعي پرداخت. لذا در اين امر در كنار مطالعه ي منظر باغ بايد به اصول و قواعد احياء و مرمت باغ بپردازند. با توجه به اسناد بين المللي مرتبط با حفاظت محوطه هاي تاريخي و منظر فرهنگي، تدوين پلان مديريت حفاظتي جهت ساماندهي اين محوطه ضروري است. طرح مديريت حفاظتي با هدف احياء و بازپيرايي باغ شيخ امين الدين جبرائيل تدوين خواهد شد. به همين منظور راهنمايي هاي بين المللي تدوين برنامه مديريت حفاظتي در ارتباط با محوطه هاي ارزشمند تاريخي و فرهنگي بررسي شد و بر اساس اين مطالعات، ساختار برنامه مديريت حفاظتي باغ بقعه ي شيخ امين الدين جبرائيل تدوين شده كه بر اساس آن نيز پيشنهاد طراحي باغ محوطه صورت گرفته است. طرح حفاظت و مديريت با تحليل وضعيت موجود سايت، آناليز نقاط قوت و ضعف، فرصت ها و تهديد هاي محوطه، پلان راهبردي سايت را در جهت حفاظت و توسعه محوطه طراحي و تدوين كرده است. در آخر نيز به عنوان گزينه هاي پيشنهاداتي براي ساماندهي محوطه باغ بقعه و معابر گردشگري محوطه ، طراحي صورت گرفته است. كليد واژه: احياي باغ هاي تاريخي، پلان مديريت حفاظتي، باغ بقعه شيخ جبرائيل، كلخوران،ساماندهي

192283

دانشگاه علم و صنعت ايران

مرمت ميراث معماري

دكتر فاطمه مهديزاده سراج - دكتر اضعر محمد مرادي