ارائه مدل جامع مكانيابي بنادر خشك در ايران با رويكرد حمل و نقل چندوجهي

كارشتاسي ارشد

در اين پايان نامه به منظور تعيين مكان بهينه بنادر خشك، يك مدل رياضي با سه هدف حداقل سازي حداكثر زمان حمل ونقل در كل شبكه، آلاينده هاي زيست محيطي و هزينه هاي حمل ونقل ارائه شده كه به طور هم زمان تعداد بنادر خشك موردنياز در شبكه و محل بهينه براي احداث آن ها را مشخص مي نمايد. حجم صادرات و واردات بين چهار بندر بزرگ و حدود 400 شهرستان در ايران و ميزان انتشار گازهاي آلاينده در هر تن-كيلومتر در هر شيوه ي حمل به عنوان پارامتر ورودي مدل در يك بازه ده ساله جمع آوري شده است. هزينه هاي حمل ونقل، عمليات و انبارداري در بنادر براي اولين بار در يك مدل چندهدفه ديده شده است. مدل رياضي ارائه شده در اين پايان نامه در نرم افزار گمز كد نويسي و با بهينه ساز Cplex و با گپ صفر حل شده تا مكان بهينه جهت احداث بنادر خشك در ايران مشخص گردد. جهت حل مدل از رويكرد محدوديت اپسيلون تقويت شده استفاده شده است. در اين پايان نامه مجموعه اي از جواب ها براي هر تابع هدف به دست آمده، سپس نمودار پارتو رسم و درنهايت از روش ايده آل جابه جايي جواب مناسب از بين جواب هاي پارتو انتخاب شده است. برخلاف تصور نتايج حاصل از مدل نشان مي دهد كه در شرايط فعلي ايران، راه اندازي بنادر خشك در ايران مقرون به صرفه نيست و اولين جواب انتخاب شده با استفاده از تكنيك جابه جايي هيچ بندرخشكي را معرفي نمي كند؛ اما دومين تا چهارمين جواب انتخاب شده، احداث بنادر خشك را منطقي مي داند و قم و يزد را انتخاب مي كند. همچنين با توجه به تحليل حساسيت انجام شده با ايجاد تغييراتي در وضعيت قيمت سوخت يا شبكه ريلي موجود، مدل تعدادي از نقاط بالقوه را براي احداث بنادر خشك معرفي مي كند. نتايج اين مدل نشان مي دهد كه با احداث بنادر خشك، عليرغم افزايش هزينه هاي كلي شبكه ناشي از احداث بنادر خشك، عمليات و انبارداري در آن ها، ميزان انتشار گازهاي گلخانه هاي به ميزان قابل توجهي كاهش مي يابد. رويكردهاي بهينه سازي استوار و بهينه سازي احتمالي نيز به منظور اعمال عدم قطعيت در مدل استفاده شده و اولين جواب مطلوب در هريك از آن ها نيز همانند مدل قطعي احداث بنادر خشك را توصيه نمي كند. اما در دومين و سومين جواب مطلوب كه با اختلاف اندكي از اولين جواب بهينه دارند به ترتيب نقاط شهركرد و يزد و نقاط قم و يزد براي احداث بنادر خشك انتخاب شده اند.

192200

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر سعيد يعقوبي

مهندسي حمل و نقل ريلي

دكتر مرتضي باقري