افزايش تحقق پذيري پروژه هاي طراحي شهري با رويكرد طراحي مشاركتي - مورد مطالعه: پروژه بهسازي خيابان شهيد مدني (نظام آباد) تهران، (حدفاصل بزرگراه امام‌علي‌عليه‌السّلام تا خيابان انقلاب‌اسلامي)

كارشناسي ارشد

دانش طراحي‌شهري به عنوان حلقه وصل ميان معماري، شهرسازي و علوم اجتماعي و انساني داراي رسالتي در حوزه فضاهاي همگاني است كه ثمره آن مستقيماً بر همه آحاد جامعه از فقير و غني، پير و جوان، زن و مرد و ... و زندگي ايشان تأثيرگذار است. از اين رو افزايش كيفي نتايج بدست آمده و طرح‌هاي ارائه شده در اين حوزه از ضروريات تحقق‌پذيري نتايج حاصله است. در راستاي رسيدن به اين مقصود آنچه كه بيش و پيش از هر چيز نياز است، شناخت صحيح و افزايش آگاهي همه افراد جامعه در همه زمينه‌هاي مرتبط با موضوع مي‌باشد. اينكه حقيقتاً نياز جامعه چيست و اولويت تأمين نيازها به چه صورت است، موضوعي است كه همه افراد جامعه و ذي‌نفعان و ذي‌نفوذان موضوع بايد از آن آگاهي يابند. همچنين براي آنكه بتوان نيازهاي جامعه را به صورت پايدار و البته با بهينه‌ترين راه‌كار برطرف نمود، مستلزم آن است كه غالب افراد جامعه از ذي‌نفوذان تا ذي‌نفعان، به فهمي نسبتاً همسان در موضوع مورد نظر رسيده باشند و همگي راه‌كارهاي موجود را با نقاط و قوت و ضعفشان تحليل كرده و به نتايج نزديكي رسيده باشند. پس از بررسي‌هاي انجام شده در پژوهش، اين نتيجه حاصل شد كه يكي از بهترين راه‌ها براي نزديك نمودن اذهان در موضوعات به هم، مشاركت همه گروه‌هاي ذي‌نفع و ذي‌نفوذ در موضوع به منظور تبادل دانسته‌ها و تبيين نظرات و راه‌حل‌هاي پيشنهادي و تحليل جمعي آن‌هاست. اين روش مي‌تواند با ايجاد بستري براي تبادل نظر بين كارشناسان، كاربران و تصميم‌گيران، به افزايش دانش همه گروه‌هاي مرتبط با موضوع در موضوع مورد نظر كمك كرده تا نتايج ذهني جامع‌تري را براي هر كدام به ارمغان آورد. جلب مشاركت گروه‌هاي مختلف روش‌هاي متفاوتي داشت كه پژوهش‌گران ايراني و خارجي بسياري درباره آن‌ها بحث و بررسي نموده‌اند. از ميان روش‌هاي موجود، در قسمت جمع‌آوري اطلاعات متناسب با گروه‌هاي مختلف خيابان نظام‌آباد تهران، از 3 روش استفاده گرديد. روش اول مصاحبه بود كه جامعه هدف آن افراد كهن‌سال با تجربيات فراوان از محدوده بودند كه براي بدست آوردن اطلاعات از ايشان نياز به پرسش‌ها و تعاملات شفاهي و حضوري بود. روش دوم پرسش‌نامه بود كه براي جوانان و افراد تحصيل كرده تهيه شده بود. روش سوم نيز كه هدف آن كودكان بودند، نقاشي به عنوان راه‌كار جلب مشاركت ايشان برگزيده شد. در اين مرحله نيازهاي ذهني و نواقص موجود در كنار نقاط قوت موجود شناسايي گرديد. در ادامه كه پژوهشگر به دنبال يافتن پاسخ‌هاي بهينه براي رفع نواقص و تأمين نيازهاي حقيقي ذي‌نفعان بود از 2 روش براي جلب مشاركت ايشان استفاده نمود. روش اول كه روشي حضوري بود در قالب برگزاري كارگاهي چند ساعته مورد استفاده قرار گرفت تا افراد منتخب از گروه‌هاي مختلف، پاسخ‌هاي مناسب از نظر خود را به نيازها و نواقص در قالب ترسيم و نوشتار ارائه دهند. در روش دوم نيز با استفاده از ابزار فضاي مجازي، پاسخ‌هاي مختلفي كه توسط گروه‌هاي مختلف ارائه شده‌بود به نمايش گذاشته شد تا در فضايي وسيع‌تر با تعداد نظرات بيشتر پاسخ‌هاي بدست آمده به بوته آزمايش گذاشته شود و البته ذهن مخاطب با پاسخ‌هاي موجود با كيفيت براي يك نياز آشنا گردد. در پايان نيز محقق بر اساس پاسخ‌هاي مورد اتفاق، مدل پيشنهادي كالبدي را طراحي نمود. كليدواژه: طراحي‌شهري، افزايش تحقق‌پذيري، مشاركت، پايداري اجتماعي، خيابان نظام‌آباد

191852

دانشگاه علم و صنعت ايران

طراحي شهري - طراحي شهري

دكتر سيد عبدالهادي دانشپور