طراحي شهري محله ده ونك تهران با رويكرد بازآفريني شهري

محله‌ها و بافت‌هاي يك شهر از امكانات و عوامل رشد مساوي در طول زمان برخوردار نيستند و همين امر سبب به وجود آمدن تفاوت‌هاي آشكار در سيماي شهر، دسترسي به خدمات ، سطح بهداشت و در كل تفاوت در كيفيت زندگي ميان محله هاي مختلف شده است. ادامه اين روند مي‌تواند موجب قطع ارتباط منطقي و منسجم ميان فضاي قديم و جديد در شهرها گردد. از طرفي توسعه حومه‎‌نشيني، به دليل رشد جمعيت شهري، پيامدهاي مخربي همچون تحليل زمين‌هاي مرغوب و ازبين رفتن اكوسيستم‌هاي حساس، فقدان تسهيلات، دور ماندن از خدمات اداري و درماني و تجاري را به‌دنبال داشته‌است. در اين ميان بافت‌هاي قديمي اگرچه با مشكلاتي از قبيل آشفتگي و ناكارآمدي شبكه ارتباطي و عدم امكان نفوذپذيري به داخل بافت ارگانيك، كيفيت نامناسب بناها و آسيب‌پذيري آن‌ها در زمان زلزله مواجه هستند ليكن ارتقا كيفيت اين محلات به دليل برخورداري از ارزش‌هاي تاريخي، فرهنگي و كالبدي هم‌چنان به عنوان بهترين گزينه براي بهبود وضعيت شهرها مي‌باشد. از ميان رويكردهاي مختلف مواجهه با پديده‌ي فرسودگي بافت‌هاي شهري، رهيافت بازآفريني شهري به دليل برخورداري از بينشي جامع و يكپارچه و فرايند اصلاحات تدريجي و مداوم در شرايط اقتصادي، اجتماعي، كالبدي و محيطي در دهه‌هاي اخير مورد توجه قرارگرفته‌است. روش تحقيق در پژوهش حاضر در زمره‌ي" روش‌هاي توصيفي- تحليلي "مي‌باشد كه در آن توصيف عيني و كيفي محتواي مفاهيم به صورت نظام‌مند انجام ‌مي‌شود. در تحليل محتوا عناصر و مطالب مورد نظر گردآوري و طبقه‌بندي مي‌شوند ومورد تجزيه و تحليل قرار مي‌گيرند. همچنين بر اساس نوع هدف، اين پژوهش را مي‌توان در دسته تحقيق كاربردي و عملي قرار‌داد. هدف از اين پژوهش بررسي سير تحول و تجزيه و تحليل رويكردهاي مواجهه با بافت فرسوده و ارائه چارچوب مفهومي و اصول مطرح شده در رهيافت بازآفريني شهري به عنوان راه‌حلي براي ساماندهي بافت‌هاي فرسوده شهري مي‌باشد. براي دستيابي به اين اهداف از نرم افزارهاي GISو Excel براي پردازش اطلاعات تحقيق و از تكنيك swot براي تدوين راهبردها و استراتژي‌هاي بازآفريني شهري بهره گرفته‌شده‌است. محله ده ونك كه از بافت‌هاي اصيل و با هويت تهران محسوب مي‌شود به عنوان نمونه موردي اين پژوهش مورد بررسي قرار گرفت و اهداف، سياست‌ها و راهبردهاي مناسب جهت ارتقا سطح شاخص‌هاي رويكرد مورد نظر در اين محله ارائه‌شد. در پايان طرح پيشنهادي در دو مقياس محله و پروژه موضعي(ميدان ده ونك) ارائه گرديد. واژه‌هاي كليدي: : فرسودگي شهري، رهيافت بازآفريني شهري، محله ده ونك.

191810

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر صالح شكوهي

طراحي شهري

دكتر مهران علي الحسابي