تدوين مدل فكري طراحي يكپارچه: ارتقا عملكرد فكري معماران در ايده پردازي طراحي بيونيك با مهندسان

دكتري تخصصي

چكيده جهت لحاظ كردن ايده هاي معماري در طراحي مهندسي بيونيك پوسته ها، ايده پردازي بايد بصورت يكپارچه انجام شود. اما معماران و مهندسان داراي زبان مشترك نيستند و در تعامل فكري آنها مشكل وجود داشته و برقراري ارتباط موثر بين آنها زمان بر و سخت است. بطوريكه معماران قادر به تعامل فكري مناسب با مهندسان بخصوص در طراحيهاي يكپارچه نيستند. اين مسئله باعث مي شود تا معماران نتوانند حضور موثر در طراحيها داشته و بر نتيجه طراحي اثر قابل توجهي داشته باشند. در اين تحقيق، ايده پردازي يكپارچه معمار و مهندس مكانيك جهت طراحي پوسته سكونتگاه آينده بشر در مريخ با شيوه بيونيك مطالعه شده است. دانش حاصل از پديده‌هاي زيستي در اين تحقيق در شش مرتبه انتزاعي تقسيم‌شده‌است كه شامل چهار مرتبه قياسي عملكرد، مكانيسم، ساختار، فرم و مراتب مشابهت انحرافي كاربرد مستقيم و مفهومي مي‌شوند. مطالعه عملكرد فكري طراحان، در محتوا و فرايند ايده پردازي و پردازش اطلاعات در فضاي مسئله و تعامل فكري صورت گرفته است. تاثير تخصص طراح و مراتب انتزاعي بر تفكر طراحان و تعامل فكري آنها با هم بررسي شده است. از روش تحليل پروتكل براي مطالعه تفكر طراحان استفاده شده است. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه معماران و مهندسان به دليل داشتن پيشينه آموزشي و تمرينات متفاوت داراي شيوه تفكر و مدلسازي ذهني متفاوت هستند. ذهنيت و تفكر مهندسان بيشتر از معماران، سلسله مراتبي و علت و معلولي است در حاليكه ذهنيت و تفكر معماران كمتر سلسله مراتبي است و بر اساس رابطه تداعي گونه فرم و معنا است. داشتن ذهنيت سلسله مراتبي عملكرد ايده پردازي و تفكر و تعامل فكري طراح را ارتقا مي بخشد. همچنين ذهنيت سلسله مراتبي باعث استدلال عميق تر و تفكر عميق تر مي گردد. از اينرو معماران سطحي تر از مهندسان مي انديشند و وجوه فكري محدودتر داشته و تعامل فكري كمتري مي توانند داشته باشند. جهت ارتقا عملكرد فكري معماران در طراحي يكپارچه با مهندسان يك مدل طراحي ارائه شده است كه داراي مراتب انتزاعي سلسله مراتبي و مرتبط به صورت علت و معلولي بوده تا مدل ذهني معماران را تكميل كند و با مدل ذهني مهندسان يكپارچه سازد. مدل پيشنهادي يك مدل تكميلي براي مدل طراحي مهندسي ساختار_رفتار_عملكرد است. اين مدل داراي مراتب فرم، ساختار، مكانيسم، عملكرد و معنا (مقصود) است. واژه‌هاي كليدي: ايده پردازي يكپارچه، مدل ذهني، مراتب انتزاعي تفكر، طراحي مبتني بر قياس ، تخصص طراحي (طراحي معماري، طراحي مهندسي)، طراحي بيونيك، تفكر طراحي

191256

دانشگاه علم و صنعت ايران

مهندسي معماري

دكتر محسن فيضي - دكتر محمدعلي خانمحمدي