تأثير عوامل معنوي بر انگيزش كاركنان (مورد كاوي بانك مركزي ج.ا.ا)

كارشناسي ارشد

در سازمان‌هاي پيش‌رفته‌، نيروي انساني به عنوان اصلي‌ترين ركن پويا، برترين نقش را در پيش برد اهداف سازمان و ايجاد مزيت رقابتي ايفا مي‌كند. نيروي انساني به موازات پيش‌رفت سازمان، خود نيز به تدريج پيش‌رفته‌تر شده، جايگاه خود را به سمت طبقات بالاتر هرم مازلو سوق مي‌دهد. لذا به كار بستن مدل‌هاي مديريتي مبتني بر تشويق و تنبيه از طريق سياست‌هاي پولي و مالي، رفته رفته تأثيرگذاري خود را براي ايجاد انگيزش در وي از دست خواهد داد. از اين رو در جست و جوي مدلي انگيرشي كه مبتني بر پول و تشويقات مادي نباشد، مقوله‌اي به نام معنويت و به طور خاص معنويت در محيط كار، خود نمايي مي‌كند كه در حال گسترش و نفوذ در سازمان‌ها است. در پژوهش حاضر كه به صورت مورد كاوي روي كاركنان بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، به عنوان يكي از سازمان‌هاي پيشرو دولتي در كشور، به روش پيمايشي و با ابزار پرسش‌نامه انجام گرديد، تلاش شده است تا اثر عوامل معنوي بر انگيزش كاركنان مورد بررسي قرار گيرد. در اين راستا ضمن تبيين مؤلفه‌هاي سنجش معنويت، مدلي مبتني بر معنويت براي انگيزش كاركنان طراحي و ارائه شد كه در آن علاوه بر نيازها، به فرا نيازها در فرايند فرا انگيزشي كاركنان نيز توجه شده است. جامعه‌ي آماري اين تحقيق از حيث مزاياي مالي و امكانات رفاهي در سطحي مطلوب بودند، لكن بنا به دلايلي سياست‌هاي انقباضي در سازمان اتخاذ گرديد و زماني اين پژوهش انجام شد كه انگيزش كاركنان تحت تأثير اين سياست‌ها قرار گرفته بود. از اين منظر مي‌توان انجام اين تحقيق را نو آورانه تلقي نمود. نتايج اين تحقيق نشان داد كاركنان بانك مركزي در تأمين نيازهاي خود، بيشتر در سطح نيازهاي اوليه و ثانويه هستند، فرا نيازها براي آنان كمتر مطرح است و فرايند انگيزشي در ايشان بيشتر بيروني است تا دروني. يافته¬هاي تحقيق ثابت كردند، وجود معنويت حتي در ابعاد بيروني و در سطح نازلِ آن، در برانگيختگي كاري كارمندان اين سازمان تأثير مثبت دارد. واژه‌هاي كليدي: معنويت، انگيزش، فرا انگيزش، معنويت محيط كار، بانك مركزي

191121

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر عطاءاله رفيعي آتاني

مديريت اجرايي

دكتر محمدعلي شفيعا