برنامه ريزي يكپارچه حفاري چاه نفتي برمبناي ريسك

كارشناسي ارشد

چكيده عمليات حفاري همواره با چالش‌ها و مخاطرات بسياري در حوزه‌هاي زمين‌شناسي و عمليات روبه‌رو است، كه تمامي اين موارد به علت تأثير بر روند اجراي هريك از مراحل اين پروژه موجب تأخير، تغييرات اجباري و يا حتي در شرايطي شكست پروژۀ حفاري مي‌شوند. از سوي ديگر هزينه و زمان در اين عمليات بسيار مهم بوده و رابطه‌اي تنگاتنگ باهم دارند. درواقع بخش اصلي برنامه‌ريزي حفاري زمان‌بندي درست و واقع‌بينانه است كه بدون توجه به ريسك‌هاي ممكن و بررسي احتمال و شدت تأثير آن‌ها ممكن نخواهد بود. در اين تحقيق با نظر خبرگان و ازطريق پرسش‌نامه از ميان تمام ريسك‌هاي عمليات حفاري در ماتريس احتمال-شدت اثر ريسك‌هاي پرخطر حفاري چاه‌هاي نفت شناسايي شده‌اند. داده‌هاي زمان پيش‌بيني، زمان واقعي و زمان تأخير ناشي از هريك از ريسك‌هاي پرخطر 120 حلقه چاه نفت حفاري‌‌شده جمع‌آوري‌ و با طراحي مدل شبكه‌هاي عصبي از اين اطلاعات، تخمين زمان واقعي با اطمينان 95 درصد و حساسيت زماني انجام پروژه نسبت به ريسك‌هاي پرخطر عمليات حفاري چاه نفت براساس شاخص‌هاي اقتصادي ارزش فعلي خالص و نرخ بازده داخلي و برمبناي تأخير در توليد نفت با در نظرگرفتن چهار ريسك و هم‌چنين به صورت مجزا مشخص مي‌شود. اولويت‌بندي ريسك‌هاي پرخطر و ارائۀ برنامه‌ريزي يكپارچۀ حفاري برمبناي ريسك حاصل اين مدل است. ريسك‌هاي شرايط حفرۀ حفاري‌شده، هرزروي سيال حفاري، عدم كارايي وسايل و ابزار و مانده‌يابي به ترتيب بيشترين تأثير را در تأخير زماني حفاري چاه‌هاي نفت دارند و بايد در برنامه‌ريزي بر مبناي ريسك در نظر گرفته‌شوند. با استفاده از زمان تخميني مدل شبكه‌هاي عصبي و ريسك‌هاي شناسايي شده مي توان نمودار پيش‌بيني پيشرفت عمليات حفاري را براساس اولويت بندي ريسك‌ها و تحليل عملياتي وقوع آن‌ها در چاه هدف، اصلاح و به واقعيت نزديك كرد. در نتيجه باشناسايي چهار ريسك‌ پرخطر و مدل شبكه عصبي بر مبناي آن‌ها ضمن افزايش دقت پيش‌بيني زماني، نمودار پيشرفت عمليات حفاري نزديك‌تر به واقعيت رسم مي شود كه موجب برآورد هزينۀ دقيق‌تر و واقع‌بينانه مي گردد. با توجه ‌به بررسي 10 حلقه چاه نفت اين مدل ميانگين خطاي زمان پيش‌بيني‌شده را از 2/24 درصد به 8/2 درصد كاهش مي‌دهد كه نشان از كارايي مدل و برنامه‌ريزي يكپارچه حفاري چاه‌هاي نفت برمبناي ريسك دارد. واژه‌هاي كليدي: برنامه‌ريزي حفاري، ريسك، نمودار پيشرفت حفاري، شبكه¬هاي عصبي.

191037

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر سيامك نوري

مهندسي سيستم و بهره وري

دكتر مرتضي باقرپور