مدل طراحي شبكه زنجيره تأمين تبديل زيست‌توده به انرژي با استفاده از فرآيند هضم بي‌هوازي تحت شرايط عدم قطعيت، مطالعه موردي:استان گلستان

كارشناسي ارشد

فناپذيري سوخت‌هاي فسيلي و به دنبال آن مطرح‌شدن بحران امنيت انرژي از يك‌سو و از سويي ديگر، مشكلات زيست‌محيطي ناشي از مصرف سوخت‌هاي فسيلي، موجب توجه جهانيان به توسعه و گسترش استفاده از انرژي‌هاي نو به‌عنوان يك منبع انرژي پاك و تجديد پذير شده است. زيست‌توده يكي از جديدترين منابع شناخته‌شده براي توليد انرژي پاك در دنيا است. از ميان منابع مختلف زيست‌توده استفاده از انواع پسماند همچون پسماندهاي خانگي، پسماندهاي كشاورزي، فضولات حيواني و ... گزينه بسيار جذابي به نظر مي¬آيد چون علاوه بر توليد انرژي پاك و كمك به حل بحران امنيت انرژي، مزايايي همچون درآمدزايي از پسماند، سالم‌سازي محيط‌زيست، كمك به بهبود معضل مديريت پسماند و ... دارد. فرآيندهاي مختلفي براي تبديل زيست¬توده به برق، گرما يا انواع سوخت¬هاي مايع و گاز وجود دارد. در اين پژوهش يك مدل چندهدفه براي طراحي زنجيره تأمين جهاني تبديل پسماند به انرژي بر پايه فرآيند هضم بي‌هوازي موردبررسي قرارگرفته است. تابع هدف اقتصادي به بررسي بيشينه‌سازي سود و تابع هدف اجتماعي به بررسي اثرات مثبت اجتماعي همچون اشتغال‌زايي و كمك به توسعه اقتصادي مي‌پردازد. خروجي فرآيند مدنظر بيوگاز و كود است كه كود به خارج از كشور صادر مي¬شود اما بيوگاز در نيروگاه¬هاي بيوگاز سوز به برق تبديل‌شده و صرف تأمين نياز داخل مي‌شود. با توجه به ساختار فرآيند بكار گرفته‌شده، عوامل زنجيره تأمين بين‌الملل شامل واردات تجهيزات، صادرات محصول، ترم‌هاي بين‌المللي بازرگاني و ... در مدل واردشده است. همچنين ازآنجاكه ماهيت پيچيده زنجيره¬ تأمين‌هاي¬ امروزي باعث افزايش عدم قطعيت در بسياري از پارامترهاي زنجيره تأمين ‌شده، فلذا در مورد دو پارامتر تخصصي مربوط به فرآيند -نرخ تبديل هر يك از مواداوليه به بيوگاز و نرخ تبديل هر يك از مواد اوليه به كود- و نيز عملكرد در هكتار محصولات كشاورزي، عدم قطعيت از نوع برنامه‌ريزي رياضي فازي در نظر گرفته‌شده است. به‌منظور بررسي كارايي مدل پيشنهادشده و نيز با توجه به شرايط مسئله، چهار بخش از چهار شهرستان استان گلستان به‌عنوان مطالعه موردي انتخاب‌شده‌ است. درنهايت مدل ارائه‌شده با استفاده از نرم‌افزار گمز حل‌شده است. نتايج نشان مي‌دهد زنجيره تامين مذكور از حيث تامين بخش قابل توجهي از برق مصرفي بخش خانگي در مناطق تحت بررسي، سوددهي بالا، اشتغالزايي قابل توجه و نيز ارتقا سطح توسعه اقتصادي مفيد فايده خواهد بود.

190865

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر مريم پازوكي

لجستيك و زنجيره تامين

دكتر هادي صاحبي - دكتر سعيد ميرزا محمدي