طراحي محله بوم گرا، نمونه مورد مطالعه: محله ازگل تهران

كارشناسي ارشد

چكيده توسعه شهرها اثرات نامطلوبي بر ساختار پايدار طبيعت، زيست بوم و به دنبال آن، موجودات زنده داشته است. آلودگي محيطي، به وجود آمدن جزاير حرارتي و آلودگي هوا را مي توان به عنوان مشكلات ناشي از گسترش ناپايدار شهرها و بي توجهي به محيط زيست بيان نمود. تبديل باغ ها و فضاهاي سبز درون شهري به منظور افزايش سرانه مسكوني و بي توجهي به اكولوژي، عاملي جهت تشديد اين مشكلات مي باشد. در محله ازگل، افزايش سرانه مسكوني باعث از بين رفتن درختان شده و روند نابودي اقليم مورد نظر تشديد مي شود. به دنبال افزايش ساخت و ساز ها، تعادل محيط زيست منطقه از بين رفته و مسايل جبران ناپذيري به دنبال خواهد داشت. بنابراين، توجه به اهميت زيست بوم در طراحي شهري جهت دست يافتن به شهري پايدار، از الزامات طراحي مي باشد و طراحي شهري بوم گرا باعث ايجاد شهري پايدار و خودسامانده مي شود. با توجه به شرايط زيست محيطي فرامنطقه اي بايد تلاش شود محله ها به سمت بوم گرايي پيش روند. در پايان نامه حاضر تلاش شده تا با طراحي بوم گرا در محله ازگل، اين محله به سمت بوم گرايي سوق داده شود، بنابراين هدف اصلي اين پژوهش دست يافتن به محله اي بوم گرا و متكامل نسبت به عملكردهاي موجود، از طريق ارائه راهنماها و دستورالعمل هاي لازم و در پي يافتن شاخصه هاي محله بوم گرا بوده و روش انجام پژوهش به صورت كيفي مي باشد. لذا با توجه به موارد فوق اين پايان نامه در پنج فصل تدوين گرديده است كه فصل اول به كليات موضوع شامل بيان مسئله، ضرورت موضوع، سوالات و اهداف پژوهش پرداخته است. در فصل دوم مباني نظري پژوهش مورد بررسي قرار گرفته است كه ابتدا در آن واژه شناسي كلمات كليدي از جمله پايداري، توسعه پايدار و بوم گرايي مورد بررسي قرار گرفته، سپس به تاريخچه بوم گرايي پرداخته شده است، در ادامه مروري بر متون مرتبط با بوم گرايي صورت گرفته است كه هدف و يافته هاي هر يك مورد بررسي قرار خواهد گرفت، سپس به تعاريف هر يك از مفاهيم مرتبط با موضوع پرداخته شده و در نهايت شاخص هاي محله بوم گرا با توجه به ديدگاه صاحبنظران استخراج خواهد شد كه از آن به دستورالعمل هايي جهت طراحي محله بوم گرا رسيده و در نهايت به چارچوب نظري پژوهش دست يافته شده است. در فصل سوم مروري بر تجارب جهاني در زمينه بوم گرايي صورت گرفته است كه شامل دو نمونه خارجي در امريكا و فرانسه، و يك نمونه داخلي در يزد مي باشد و در نهايت هر يك با شاخص هاي استخراج شده از مباني نظري سنجيده شده و ميزان بوم گرايي هر يك بررسي خواهد شد. فصل چهارم به شناخت و مورد پژوهي محله ازگل پرداخته و در نهايت وضع فعلي محله را تحليل مي نمايد. در فصل پنجم نيز به ارائه الگوي طراحي پرداخته شده و ضمن ارائه اهداف، راهبردها و سياسيت ها به طراحي محله مورد نظر بر اساس يافته هاي مباني نظري پژوهش پرداخته شده است. در نهايت با طراحي انجام شده تلاش شده ازگل تبديل به محله اي شود كه با حفظ هويت گذشته، قادر به تامين نيازهاي خود مي باشد. اين پروژه به دنبال پاسخ به برخي نيازهاي محله با توجه به تعاريف جديد از محله اي بوم گرا است، كه با استفاده از معيارهاي بوم گرايي تعريف شده به آنها دست يافته است. نتايج طراحي، ايجاد ساختار فضايي مناسب و انسجام محله، افزايش قابليت پياده مداري، ايجاد قطب تجاري، تقويت فضاهاي اجتماعي، احياء باغ ها، ايجاد كربدور سبز و بهبود استفاده از انرژي مي باشد كه با استفاده از استراتژي هاي در نظر گرفته شده به هر يك پرداخته شده است. كلمات كليدي: پايداري، توسعه پايدار، بوم گرايي، بوم شهر، محله بوم گرا

190609

دانشگاه علم و صنعت ايران

دكتر احمد خليلي

شهرسازي - طراحي شهري

دكتر سيد مجيد مفيدي شميراني